Του Μάρκου Ζήσου
Το φαινόμενο της αλόγιστης χρήσης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει ήδη τεράστια προβλήματα στις καθημερινές συναλλαγές. Οι περισσότεροι άνθρωποι -λανθασμένα- εμπιστεύονται απολύτως τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι με αυτό τον τρόπο μπορούν να αντικαταστήσουν την συνδρομή επαγγελματιών με χρόνια εμπειρίας και γνώσης.
Εκείνο το οποίο δεν μπορεί να γίνει κατανοητό από τον κόσμο είναι ότι σε κάθε περίπτωση που αλληλεπιδρούν με ένα τέτοιο σύστημα (ακούσια μεν )αλλά τις περισσότερες φορές αποκρύπτουν σημαντικά γεγονότα ή παρουσιάζουν μόνο όσα ενισχύουν τη θέση τους. Με απλά λόγια η παρεχόμενη γνώση που προσφέρουν στην τεχνητή νοημοσύνη κατά την διαδικασία αναζήτησης μιας απάντησης, βρίθει της δικής τους υποκειμενικότητας και ανακριβείας. Φυσικά αυτό συμβαίνει ακούσια επειδή σχεδόν πάντα ο καθένας μας αφηγείται τα γεγονότα μέσα από τη δική του οπτική ή όταν τα αφηγείται παραλείπει στοιχεία που θεωρεί ο ίδιος ασήμαντα, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να είναι καθοριστικά.
Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν έχει πρόσβαση από μόνο του στην πραγματικότητα αλλά αξιολογεί και αξιοποιεί μόνο όσα του περιγράφονται από τον εκάστοτε χρήστη του. Για αυτόν τον λόγο στην εποχή μας οι απαντήσεις ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης είναι τόσο αξιόπιστες όσο και η πληρότητα των πληροφοριών που λαμβάνεται από τον εκάστοτε χρήστη.
Όταν λοιπόν απευθύνεστε σε έναν επαγγελματία, μην αντιμετωπίζετε την τεχνητή νοημοσύνη ως τον «κριτή» των γνώσεών του επαγγελματία γιατί εκτίθεστε και προσβάλετε τον άνθρωπο από τον οποίο ζητάτε την συνεργασία του. Οι απαντήσεις που σας έδωσε η τεχνητή νοημοσύνη βασίζονται αποκλειστικά στη δική σας αφήγηση καθώς το σύστημα αυτό δεν έχει κριτική ικανότητα για να εντοπίσει την υποκειμενικότητα των συναισθημάτων σας. Από την άλλη πλευρά ένας έμπειρος και αποτελεσματικός επαγγελματίας στον οποίο θα απευθυνθείτε γνωρίζει πολύ καλά ότι καλείται να αξιολογήσει την πραγματικότητα στο σύνολό της, να εντοπίσει όσα παραλείφθηκαν, να ερμηνεύσει τα πραγματικά δεδομένα και να αναλάβει την ευθύνη της γνώμης του.
Η σύγκριση ανάμεσα σε μια απάντηση τεχνητής νοημοσύνης που βασίζεται σε ελλιπείς πληροφορίες και στην τεκμηριωμένη κρίση ενός επαγγελματία πολύ σπάνια αποδεικνύει ότι ο επαγγελματίας σφάλλει. Τις περισσότερες φορές αποδεικνύει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από την εκδοχή που περιγράφηκε σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτή είναι και η ουσιώδης διαφορά σε σχέση με έναν επαγγελματία. Ένας δικηγόρος, ένας γιατρός, ένας μηχανικός ή ένας λογιστής κτλ,δεν αρκείται στην «ωμή» αφήγηση του πελάτη του αλλά μέσα από τις ερωτήσεις του αναδεικνύει γεγονότα που ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος κατά την παρουσίαση του προβλήματος είχε παραλείψει να αναφέρει ή δεν είχε αντιληφθεί ότι είναι κρίσιμα.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ίσως το ισχυρότερο εργαλείο γνώσης που έχουμε αλλά όπως κάθε εργαλείο, η αξία του δεν εξαρτάται μόνο από τις δυνατότητές του, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Ας τη χρησιμοποιούμε, λοιπόν, για να γινόμαστε καλύτερα ενημερωμένοι και όχι για να αντικαθιστούμε την ανθρώπινη κρίση εκεί όπου αυτή εξακολουθεί να είναι αναντικατάστατη.
Ο Μάρκος Ζήσου είναι δικηγόρος Καβάλας
