Με νέα δημόσια παρέμβασή τους, φορείς και πρωτοβουλίες από τη Θάσο, την Καβάλα και τον Νέστο επαναφέρουν τις ενστάσεις τους σχετικά με το σχεδιαζόμενο έργο γεωλογικής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στον Πρίνο.
Την παρέμβαση υπογράφουν ο Νησιωτικός Περιβαλλοντικός Σύλλογος Θάσου, η Πανθασιακή Συντονιστική Επιτροπή Φορέων, η Πρωτοβουλία ενάντια στην αποθήκευση CO₂ Καβάλας (Kavala STOP CO2), η αντίστοιχη Πρωτοβουλία Νέστου και το Stop Prinos CCS.
Αφορμή αποτελεί, μεταξύ άλλων, η εκδήλωση που έχει προγραμματιστεί για τις 17 Σεπτεμβρίου στη Μεγάλη Λέσχη Καβάλας, όπου θα παρουσιαστούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα HERCCULES, που αφορά δοκιμές τεχνολογιών δέσμευσης CO₂, και COREu, που αφορά τη μεταφορά CO₂ μέσω δρόμων, αγωγών, πλοίων και δεξαμενών. Στο πρόγραμμα προβλέπεται επίσης ξενάγηση στις εγκαταστάσεις του Πρίνου, με διοργανωτή το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ).
Η χρονική συγκυρία της εκδήλωσης σχολιάζεται από τους φορείς, καθώς έξι ημέρες αργότερα, στις 23 Σεπτεμβρίου, πρόκειται να συζητηθούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας δύο αιτήσεις ακύρωσης κατά της περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τις αιτήσεις έχουν καταθέσει ο Δήμος Θάσου, ο Νησιωτικός Περιβαλλοντικός Σύλλογος Θάσου και περίπου 50 σύλλογοι, φορείς και πολίτες.
Ερωτήματα για την κοινωνική αποδοχή
Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμβασης αφορά τη διαδικασία αξιολόγησης της κοινωνικής αποδοχής του έργου. Οι φορείς αναφέρουν ότι στο πλαίσιο του HERCCULES υπάρχει χρηματοδοτούμενο πακέτο εργασίας για την αξιολόγηση της κοινωνικής και ρυθμιστικής ετοιμότητας, με ειδική εστίαση στην περιοχή αποθήκευσης, στο οποίο συμμετέχει και το ΚΑΠΕ.
Όπως σημειώνουν, σε περιοδική έκθεση του προγράμματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή γίνεται αναφορά σε έρευνες αποδοχής της αποθήκευσης CO₂ στις περιοχές όπου σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί η αποθήκευση. Οι ίδιοι υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν έχουν παρουσιαστεί στους Δήμους Θάσου και Καβάλας, σε τοπικούς φορείς ή συλλόγους και ζητούν να γνωστοποιηθεί ποιοι συμμετείχαν στις σχετικές έρευνες, με ποια ερωτηματολόγια και ποια μέθοδο δειγματοληψίας.
Στην ίδια ανακοίνωση υπενθυμίζεται ότι το Δημοτικό Συμβούλιο Θάσου έχει τοποθετηθεί ομόφωνα κατά του έργου, ενώ, σύμφωνα με τους φορείς, έχουν συγκεντρωθεί χιλιάδες υπογραφές πολιτών που αντιτίθενται στον σχεδιασμό.
Οι ενστάσεις που θέτουν οι φορείς
Η παρέμβαση περιλαμβάνει επίσης σειρά τεχνικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων, τα οποία οι υπογράφοντες θεωρούν ότι πρέπει να εξεταστούν περαιτέρω.
Σύμφωνα με το κείμενο, η σχεδιαζόμενη αποθήκευση βρίσκεται κοντά στις ακτές της Θάσου, σε θαλάσσια περιοχή με σεισμικότητα και με σημαντική οικονομική δραστηριότητα στον τουρισμό και την αλιεία. Οι φορείς αναφέρουν ακόμη ότι η επένδυση διαθέτει ευρωπαϊκή στήριξη που υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ και ότι ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός προβλέπει υποδοχή CO₂ και από Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρο, Ιταλία και Σλοβενία.
Επικαλούνται επίσης γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η παραγωγή πετρελαίου από τη ζώνη Α και το πεδίο Έψιλον θα συνεχιστεί έως το 2035 και στην περιοχή υπάρχουν 76 γεωτρήσεις. Παράλληλα, αναφέρονται σε έκθεση δύο σεισμολόγων που έχει κατατεθεί στο ΣτΕ και η οποία, όπως υποστηρίζουν, επισημαίνει την ανάγκη ποσοτικής εκτίμησης της σεισμικής επικινδυνότητας με ορίζοντα εκατοντάδων ετών.
Στην ανακοίνωση τίθενται ακόμη ζητήματα που αφορούν την προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 στη θαλάσσια ζώνη Καβάλας–Θάσου, τις προβλέψεις των χωροταξικών σχεδίων στη χερσαία περιοχή του έργου στη Νέα Καρβάλη και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθεστώς SEVESO III.
Οι φορείς θεωρούν ότι για ένα τόσο σύνθετο γεωλογικό σύστημα απαιτούνται σαφής ποσοτικοποίηση του κινδύνου, προκαθορισμένα όρια, δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού προβλημάτων και μέτρα αντιμετώπισης πριν από ενδεχόμενες σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Στην παρέμβασή τους υποστηρίζουν ότι παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με τη σεισμική επικινδυνότητα, την κατάσταση των 76 γεωτρήσεων, την αξιολόγηση για τη Natura 2000 και την ενιαία αδειοδότηση του έργου.
Με αφορμή την εκδήλωση της 17ης Σεπτεμβρίου, οι φορείς γνωστοποιούν τέλος ότι καταθέτουν δέκα γραπτές ερωτήσεις προς τους διοργανωτές, ζητώντας γραπτές απαντήσεις και κοινοποίησή τους στο ΥΠΕΝ, την ΕΔΕΥΕΠ, την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τους Έλληνες ευρωβουλευτές και την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η δημόσια συζήτηση για το έργο αναμένεται έτσι να συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες, τόσο με την παρουσίαση στην Καβάλα όσο και με την επικείμενη εξέταση των αιτήσεων ακύρωσης από το Συμβούλιο της Επικρατείας.