Σήμερα, οι Έλληνες ζουν περισσότερο και πιο ποιοτικά από κάθε άλλη εποχή. Και αν κάποτε αναφερόμασταν στην Ικαρία και την Κρήτη, σήμερα μιλάμε για τη Λέσβο, τη Χίο, το σύνολο των νησιών του Βορείου Αιγαίου, αλλά και την Ηπειρο. Είναι η μακροζωία το αποτέλεσμα ενός κώδικα καθημερινότητας και επιλογών ή απλώς είναι θέμα γονιδιακής εξέλιξης;
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat (2023), τα οποία παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα, οι γυναίκες της Ηπείρου οδηγούν την κούρσα της μακροβιότητας στην Ελλάδα. Σε μεικτούς μέσους όρους όμως ανδρών και γυναικών, οι μακροβιότεροι Ελληνες ζουν στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, όπου το προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 83,8 έτη.
Οι γυναίκες της περιοχής αγγίζουν κατά μέσο όρο τα 86,2 χρόνια, ενώ οι άντρες τα 81,4. Η εικόνα αυτή δεν εκπλήσσει, καθώς η Λέσβος ανεβάζει τις επιδόσεις της, μαζί με Χίο και Σάμο, ενώ η Ικαρία έχει μελετηθεί διεθνώς για τα υψηλά ποσοστά μακροβιότητας.
Η Ηπειρος κατατάσσεται δεύτερη, δείχνοντας ότι η μακροζωία δεν περιορίζεται μόνο στις νησιωτικές περιοχές. Εκεί, το συνολικό προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 83,7 έτη, με τις γυναίκες να ζουν κατά μέσο όρο 86,5 χρόνια και τους άντρες 81.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται το Νότιο Αιγαίο, όπου το προσδόκιμο αγγίζει τα 82,7 έτη. Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες φτάνουν τα 84,8 χρόνια, οι άντρες υπολείπονται σημαντικά, στα 80,6 έτη, με τη διαφορά ανάμεσα στα φύλα να είναι η μικρότερη που συναντάται στην Ελλάδα (4,2 έτη). Στον αντίποδα, η Ανατολική Μακεδονία εμφανίζει το χαμηλότερο συνολικό προσδόκιμο ζωής στη χώρα, μόλις 80,7 έτη, και ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα μεταξύ των δύο φύλων, που φτάνει τα 5,6 χρόνια.
Η πρωτιά ωστόσο στη διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών ανήκει στη Στερεά Ελλάδα, όπου οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο 6 χρόνια περισσότερο από τους άντρες. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι οι διαφορές μεταξύ των φύλων στο προσδόκιμο ζωής δεν συνδέονται απαραίτητα με το συνολικό επίπεδο μακροζωίας μιας περιοχής.
Σε εθνικό επίπεδο, το μέσο προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα υπολογίζεται στα 81,8 χρόνια. Οι γυναίκες υπερτερούν σταθερά, φτάνοντας τα 84,4 έτη, ενώ οι άντρες περιορίζονται στα 79,2. Το χάσμα αυτό, που παρατηρείται σε όλες τις Περιφέρειες, αντανακλά τόσο βιολογικούς παράγοντες όσο και διαφορές στον τρόπο ζωής.
Οι… οδηγίες για μακροζωία
Οι μελέτες δείχνουν ότι η λεγόμενη «μεσογειακή διατροφή» αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης. Επί της ουσίας, πρόκειται για μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά και όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, αυγά, ψάρι, λιγότερο κόκκινο κρέας και απουσία επεξεργασμένων τροφών.
Επιπλέον, η μείωση της χρόνιας φλεγμονής και η διατήρηση υγιούς εντερικού μικροβιώματος επηρεάζουν άμεσα την υγεία. «Τροφές ζύμωσης όπως το γιαούρτι και τα τουρσιά μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη μακροζωία», καταλήγει.
Η κρητική διατροφή αποτελεί μια εξαιρετική πρακτική εφαρμογή αυτών των αρχών. Χαρακτηρίζεται βασικά από μεγάλες ποσότητες άγριων χόρτων. Σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Μαγγανά, ιδιοκτήτη του βραβευμένου εστιατορίου «Πεσκέσι» στην Κρήτη, το λίπος προέρχεται κυρίως από την κατανάλωση ελαιολάδου, ενώ για γλυκαντικές ουσίες χρησιμοποιούνται συχνά το πετιμέζι και το μέλι.
Το αίσθημα του ανήκειν και η ύπαρξη ενός δεμένου κοινωνικού ιστού είναι θεμέλια της καλής ποιότητας ζωής και της ευημερίας μιας κοινότητας.
Για την ιστορία, οι μέχρι σήμερα μελέτες έχουν δείξει ότι οι αιωνόβιοι είναι κυρίως γυναίκες, πρωτότοκοι και ζουν σε αγροτικές περιοχές.
Αλλα διακριτικά χαρακτηριστικά τους είναι:
- Αγαπούν τη ζωή
- Είναι αισιόδοξοι, αλλά και ρεαλιστές
- Εξακολουθούν να ασκούνται
- Έχουν έντονη πνευματική δραστηριότητα
- Απολαμβάνουν τις μικρές χαρές της ζωής
- Έχουν πολλά και ποικίλα ενδιαφέροντα
- Έχουν κοινωνική δραστηριότητα
- Έχουν καλή αίσθηση του χιούμορ
- Έχουν θρησκευτική πίστη και πνευματικά ενδιαφέροντα
- Έχουν χαμηλή αρτηριακή πίεση
- Δεν καπνίζουν, δεν πίνουν υπερβολικά
*Πηγή: protothema.gr