Αλέξης Γούλας: Αυτά είναι όλα τα στοιχεία της μελέτης για τη νέα πλατεία Καπνεργάτη

Ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων του Δήμου Καβάλας έδωσε στη δημοσιότητα όλο το «σκεπτικό» της βραβευμένης μελέτης - «Έχουμε μια νέα πλατεία. Στο χέρι μας είναι να την προστατεύουμε και να τη διατηρούμε όπως πρέπει»!

Με την έναρξη της λειτουργίας του συντριβανιού την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2025 [δείτε βίντεο και φωτογραφίες και διαβάστε περισσότερα σχετικά εδώ] η νέα πλατεία 28ης Οκτωβρίου, ή πλατεία «Καπνεργάτη» όπως τη γνωρίζουν οι Καβαλιώτες, ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε ουσιαστικά προς χρήση στους δημότες και στους επισκέπτες.

Ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων του Δήμου Καβάλας έδωσε στη δημοσιότητα όλο το σκεπτικό της Αρχιτεκτονικής Ομάδας που πήρε το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό, καθώς και αποσπάσματα από τη μελέτη «σε μια προσπάθεια ενημέρωσης».

Πρόκειται για μια μελέτη «που υπερψήφισαν τρεις διαφορετικές δημοτικές αρχές χωρίς διαφωνίες ή ενστάσεις», σημειώνει ο κ. Γούλας, συμπληρώνοντας πως υπήρξε «καθυστέρηση στην έναρξη των εργασιών και δυστυχώς και στην ολοκλήρωση της υλοποίησης», ωστόσο πλέον «έχουμε μια νέα πλατεία»!

«Σε άλλους αρέσει, σε άλλους όχι. Αυτό που είναι γεγονός, είναι πως μαζεύει κόσμο. Τα μικροπροβλήματα που εμφανίζονται διορθώνονται, και σιγά σιγά μπαίνει στη ζωή μας. Είναι πλέον στο χέρι μας να την προστατεύουμε και να τη διατηρούμε όπως πρέπει», υπογράμμισε.

Ακολουθεί το σκεπτικό της μελέτης όπως το δημοσιοποίησε ο Αλέξης Γούλας:

Στοιχεία του Έργου

Σύμβαση: 15/12/2021
Συμβατική διάρκεια: 18 μήνες, ήτοι 15/06/23
Προϋπολογισμός: 2.242.905,89 €, +ΦΠΑ
Συμβατική δαπάνη: 1.514.953,44 €, +ΦΠΑ
Τελική δαπάνη (εκτίμηση βάσει 4ου ΑΠΕ περιλαμβάνει και αναθεωρήσεις περίπου 250.000 που δεν είχαν προβλεφθεί, γιατί στην προκήρυξη του έργου δεν υφίσταντο ως διαδικασία): 1.595.895,70 €, +ΦΠΑ

Ένα εργο που χρηματοδοτηθηκε στο πλαίσιο της Στρατηγικής Βιώσιμης Ανάπτυξης του Δήμου Καβάλας 2014-2020. Εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014-2020.
“Η ανάπλαση και επέκταση του δικτύου πεζοδρόμων στην περιοχή της Πλατείας Καπνεργάτη” αποτελεί ένα σημαντικό έργο αστικής αναβάθμισης, αειφορικού σχεδιασμού και διεθνούς προβολής για την πόλη της Καβάλας.
Εργοδότης ή Κύριος του Έργου είναι ο Δήμος Καβάλας.
Διευθύνουσα Υπηρεσία: Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Καβάλας.
Προϊστάμενη Αρχή: Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Καβάλας

Στοιχεία Μελέτης

Σύνταξη Αρχιτεκτονικής Μελέτης Εφαρμογής: Πολυξένη Μάντζου, Πέτρος Μπαμπασίκας, Δήμητρα Ριζά, Αρχιτέκτονες Μηχανικοί
Συνεργάτες: Ανθή Βερυκίου, Χρυσοκώνα Μαύρου, Αρχιτέκτονες Μηχανικοί
Σύμβουλοι: Obermeyer Hellas Ε.Π.Ε., Σύμβουλοι Μηχανικοί
Σύμβουλος – Ειδική Μελέτη Φωτισμού: Άρης Κλωνιζάκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός
Η παρούσα μελέτη εκπονείται με βάση την με αριθμό πρωτοκόλλου 247 από 3
Ιανουαρίου του 2013 (απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας 659/2012).

Γενικές αρχές αρχιτεκτονικής πρότασης

Γενικά

Η περιοχή της μελέτης καλύπτει μία ζώνη ιδιαίτερα σημαντική για την πόλη της Καβάλας, που αναπτύσσεται από την οδό Κασσάνδρου έως την Αβέρωφ κι από την Εθνάρχου Μακαρίου και την Ομονοίας έως την Ελευθερίου Βενιζέλου. Η πρόταση προβλέπει την ανάπτυξη διαφορετικών λειτουργιών, που αλληλοσυμπληρώνονται και συνδυάζονται με τις υπάρχουσες λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής. Οι πεζοδρομήσεις, η διαμόρφωση της πλατείας Καπνεργάτη και η περιοχή παιχνιδιού είναι τα κύρια συστήματα που προτείνονται.

Η μελέτη επιδιώκει η περιοχή να λειτουργήσει ως συνδετικός ιστός που θα οργανώσει και θα ενισχύσει μία ευρύτερη περιοχή με χαρακτήρα δημόσιο και λειτουργίες ποικίλες, επιδρώντας έτσι συνολικά στον αστικό ιστό του κέντρου της πόλης. Η περιοχή μελέτης δρα ως ενοποιητικό στοιχείο το οποίο οργανώνει και το παράπλευρο περιβάλλον της αναβαθμίζοντας έτσι κάποια αποσπασματικά θετικά στοιχεία της πόλης και οργανώνοντάς τα σε ενιαίο πλέγμα με ευρύτερη σημασία.

Τέσσερα συστήματα

Για την περιοχή μελέτης προτείνονται τα τρία συστήματα-περιοχές που προαναφέρθηκαν, δηλαδή, η αστική πλατεία, η περιοχή παιχνιδιού ή διάδρασης και οι πεζοδρομήσεις κι ένα τέταρτο σύστημα, αποτελούμενο από πρισματικές κατασκευές, που λειτουργεί συμπληρωματικά με τις τρεις περιοχές, ως όριο και διαμεσολαβητής, τις οργανώνει και τις ορίζει. Η αστική πλατεία και η περιοχή παιχνιδιού περιβάλλονται, από τις πεζοδρομήσεις, συνήθως με την παρεμβολή των πρισματικών κατασκευών. Οι πεζοδρομήσεις διατρέχουν όλη την περιοχή μελέτης, κυρίως στα όριά της. Οι πρισματικές κατασκευές βρίσκονται ανάμεσα στα συστήματα της πρότασης ή στα όρια της πρότασης με τον περιβάλλοντα χώρο όταν χρειάζεται μία οργανωμένη οριοθέτηση και δεν είναι σκόπιμη η διήθηση και η πλοκή.

Το κάθε σύστημα – περιοχή έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και τις δικές του λειτουργίες – λειτουργούν συμπληρωματικά και παράλληλα οργανώνονται με τρόπο ώστε να διατηρούν την αυτονομία τους και να ανήκουν στην ευρύτερη σύνθεση.

Δαπεδοστρώσεις

Οι δαπεδοστρώσεις ορίζονται αλλά και ορίζουν τις επιμέρους περιοχές της μελέτης. Διακρίνονται από το είδος των υλικών που χρησιμοποιείται κάθε φορά και την πρόθεση που σχετίζεται με την επιλογή του. Υπάρχει μία διαβάθμιση των υλικών δαπεδόστρωσης, τόσο σε ότι αφορά τη σκληρότητά τους, το βαθμό διαπερατότητάς τους, όσο και τη μνημειακή ή περισσότερο οικεία φύση τους.

Έτσι από τα πιο σκληρά κι αδιαπέραστα υλικά, με περισσότερο μνημειακό χαρακτήρα, όπως το μάρμαρο Καβάλας, στην περιοχή της πλατείας, στα πιο μαλακά, διαπερατά και οικεία όπως το ξύλινο δάπεδο, στην περιοχή του παιχνιδιού και στο ακόμα πιο διαπερατό σκυρόδεμα με κενά από 20-35% στις πεζοδρομήσεις, υπάρχουν διαφοροποιήσεις οι οποίες σχετίζονται με τη λειτουργία και την πρόθεση της κάθε περιοχής.

Πλατεία

Τα χαρακτηριστικά της αστικής πλατείας είναι οι περιμετρικοί και μετωπικοί χώροι στάσης οι οποίοι περιβάλλουν ένα ελαφρώς υποβαθμισμένο σκληρό δάπεδο. Η δαπεδόστρωση είναι γραμμική έτσι ώστε τονίζει τη μετωπικότητα, τη διαλεκτική πρόθεση των χώρων στάσης. Παράλληλα εγκάρσιες σχισμές φωτός εντείνουν τον σχηματισμό χοάνης της ευρύτερης λύσης, από την πόλη προς τη θάλασσα.

Η πλατεία λειτουργεί μετωπικά σε σχέση με το πολιτιστικό κέντρο του Μουσείου Καπνεργατών, δημιουργώντας ένα βήμα–πλατύσκαλο στο κτήριο. Βασικό στοιχείο της πλατείας είναι η θεατρικότητα, και η συνάντηση μέσω της ανταλλαγής βλεμμάτων μεταξύ αυτών που βρίσκονται σε στάση, συνήθως ελαφρώς υπερυψωμένοι και εκείνων που βρίσκονται σε κίνηση, σε ένα είδος σκηνής.

Περιοχή παιχνιδιού

Τα χαρακτηριστικά της περιοχής παιχνιδιού – διάδρασης είναι ένα ξύλινο δάπεδο το οποίο αναπτύσσεται ανάμεσα σε πρισματικές κατασκευές–χώρους στάσης και στοιχείων νερού σε παράταξη. Το ξύλινο δάπεδο αναπτύσσεται ως συρραφή από τριγωνικές δαπεδοστρώσεις.

Η υπόκωφη κατασκευή του δαπέδου, ο δυναμικός φωτισμός του, οι ανάγλυφες πρισματικές κατασκευές και το σύστημα πιδάκων, με το υγρό στοιχείο σε κίνηση, δημιουργούν μία κατάσταση εν δυνάμει διάδρασης με τους περαστικούς, ένα διαφορετικό πλαίσιο συναντήσεων από αυτό της Πλατείας Καπνεργάτη και ένα φίλτρο μεταξύ του θορύβου της Ελ. Βενιζέλου και της περιοχής της πλατείας και των πεζοδρόμων.

Πεζόδρομοι

Ο ανοικτός δημόσιος αστικός χώρος οργανώνεται γύρω από κινήσεις, στάσεις και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις. Την περιοχή μελέτης οργανώνουν και ορίζουν δύο άξονες κίνησης, η πεζοδρομημένη Κασσάνδρου και η πεζοδρομημένη Αβέρωφ. Η Κασσάνδρου στο πρώτο της κομμάτι, συνορεύει με τον χώρο στάθμευσης, που μελλοντικά προβλέπεται να γίνει αστικό πάρκο – με τον οποίο δημιουργεί, μέσω δύο πρισματικών κατασκευών, ένα όριο – ενώ στο δεύτερο κομμάτι της έχει την πλατεία και την περιοχή παιχνιδιού. Ο πεζόδρομος αυτός μαζί με την Αβέρωφ και το δίκτυο πεζοδρόμων στα ανατολικά της Αβέρωφ ολοκληρώνει μία περιοχή που προσφέρεται στους πεζούς χωρίς κίνηση αυτοκινήτων.

Τα χαρακτηριστικά των πεζοδρομήσεων είναι 1. η γρήγορη διαμήκης κίνηση στα όρια της περιοχής μελέτης, 2. μία σειρά ορίων – ραφών, με μεταβατικό χαρακτήρα, με τους χώρους στάθμευσης και τον Δημοτικό Κήπο Ηρώων και 3. η δημιουργία σειράς εγκάρσιων κόμβων με τους γειτονικούς δρόμους και πεζόδρομους αλλά και τις περιοχές της πλατείας και του παιχνιδιού. Στις πεζοδρομήσεις το βασικό υλικό που χρησιμοποιείται είναι διαπερατό σκυρόδεμα, που δεν έχει αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθώς δεν δημιουργεί σκληρές επιφάνειες, που επιδρούν αρνητικά στον κύκλο του νερού.

Προσομοιάζει σε μία αναπαράσταση φύσης, ένα είδος χώματος, τεχνολογικά επεξεργασμένο και περιβαλλοντικά σωστό. Επιπλέον, σε επιλεγμένα σημεία,
χαρακτηρίζονται από μία επεξεργασία, που δημιουργεί μικροεπεισόδια στην κατά τα άλλα απρόσκοπτη ροή των πεζών, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και οι οδεύσεις τυφλών, ενταγμένες στο σχεδιασμό του εδάφους των πεζοδρομήσεων.

Οργανωμένες εγκάρσιες κινήσεις ανάμεσα στην Καπναποθήκη και την πλατεία αλλά και την πλατεία και το χώρο παιχνιδιού, επιτρέπουν την απρόσκοπτη πρόσβαση των πεζών αλλά και τη διαφύλαξη των χώρων στάσης. Δευτερεύοντα συστήματα στάσης αναπτύσσονται κατά μήκος της πεζοδρομημένης Κασσάνδρου και στην περιοχή της πλατείας με τραπεζοκαθίσματα.

Η διέλευση τροχοφόρων ανεφοδιασμού κι έκτακτης ανάγκης φτάνει σε στρατηγικά σημεία ώστε να εξασφαλίζεται πρωτίστως η ασφάλεια αλλά και ο ανεφοδιασμός χωρίς όμως να κινδυνεύει να ακυρωθεί η συνολική λογική της πρότασης και των πεζοδρομήσεων από μία σταδιακά αυξανόμενη ροή αυτοκινήτων.

Πρισματικές κατασκευές

Οι πρισματικές κατασκευές ενοποιούν, ορίζουν και διαμεσολαβούν για όλα τα παραπάνω. Φέρουν αστικό εξοπλισμό, στοιχεία πρασίνου, φύτευσης και
αναπαριστώμενης φύσης και δημιουργούν διαφορετικά όρια μεταξύ των πεζοδρομήσεων, της πλατείας, της περιοχής παιχνιδιού και της πόλης. Κατασκευάζονται με κοινό μορφολογικό λεξιλόγιο σε παραλλαγές: η κάθε κατασκευή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και λειτουργίες, ανάλογα με τη θέση της, υπάρχουν όμως στοιχεία που είναι κοινά σε όλες και απλά αντιστρέφεται η σημασία τους από πρωτεύουσα σε δευτερεύουσα ανάλογα με το που εντάσσονται.

Οι πρισματικές κατασκευές εντάσσουν την τρίτη διάσταση στο σχεδιασμό, είτε πρόκειται για εσώγλυφα είτε για εξώγλυφα στοιχεία. Οι λοξές τους επιφάνειες (“oblique function”, P. Virilio), η τεθλασμένη και συχνά τριγωνική τους γεωμετρία, δημιουργεί όρια αλλά όχι απροσπέλαστα, αναφέρεται στη μετάβαση και τη διαμεσολάβηση και δε λειτουργεί απαγορευτικά και απόλυτα. Συχνά περικλείουν στο εσωτερικό τους αναπαραστάσεις της φύσης που στον αστικό χώρο της πόλης δαμάζεται αλλά δε χάνεται, υπομνήσεις προηγούμενων καταστάσεων, όχι γλαφυρές αλλά εννοιολογικές. Προτρέπουν σε εναλλακτικές αναγνώσεις και κατοικίσεις του αστικού δημόσιου χώρου.

Οι πρισματικές κατασκευές φέρουν τα βασικά στοιχεία αστικού εξοπλισμού – ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι κάθε μελέτης αστικού σχεδιασμού. Στον ενταγμένο στις κατασκευές εξοπλισμό συντελείται η πιο συχνή, καθημερινή διάδραση μεταξύ κατοίκων και δημόσιου χώρου. Η ένταξη του εξοπλισμού στις πρισματικές κατασκευές γίνεται με τρόπο ώστε αυτός να μην αποτελεί ξεχωριστό αντικείμενο αλλά συνέχειά τους – και των όσων τον περιβάλλουν. Τα καθίσματα λοιπόν προκύπτουν από τις αναδιπλώσεις των κατασκευών που δεν διακόπτονται και που ανασηκώνονται για να μετασχηματιστούν σε
κάθισμα, ή ως στιβαρά στοιχεία τα οποία προσομοιάζουν σε αυτοφυή στοιχεία των μαλακών επιφανειών των κατασκευών. Επιπλέον, συχνά φέρουν φωτιστικά στοιχεία ενσωματωμένα στις γωνίες ή στις αναδιπλώσεις τους, ώστε να δημιουργούνται φωτιστικές εντάσεις και ποικιλία.

Αρχές φωτισμού

Ο φωτισμός αποτελεί μέρος του αστικού εξοπλισμού και ακολουθείται και σε αυτόν η ίδια αρχή της κατά το δυνατόν ένταξής του χωρίς την παρουσία ξεχωριστών στοιχείων στήριξης εκτός από τον ενάεριο φωτισμό, που στηρίζεται σε ένα σύστημα κυλινδρικών ιστών. Ο φωτισμός έχει σημαντική πολιτιστική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία. Η χρήση του φωτισμού σε αστικά περιβάλλοντα πρέπει να εξασφαλίζει την ανάδειξή τους, την ασφάλεια αλλά και τη σημασιοδότησή τους.

Οι αειφόρες πρακτικές και οι περιβαλλοντικά ευαίσθητες χρήσεις του φωτισμού καθώς και η site-specific αντιμετώπιση του φωτισμού εξυπηρετούνται με τη χρήση των νέων τεχνολογιών που εξασφαλίζουν χαμηλές ενεργειακές καταναλώσεις και δαπάνες αλλά και δυνατότητα ευελιξίας και προσαρμοστικότητας. Σημαντικό ακόμα είναι ο φωτισμός να δίνει έμφαση σε τοπόσημα ή λειτουργίες, να δημιουργεί συνδέσεις και να ευνοεί την ανάδειξη των χαρακτηριστικών αλλά και των λειτουργιών του αστικού τοπίου.

Οι τρεις βασικές περιοχές της μελέτης – αστική πλατεία, περιοχή παιχνιδιού, πεζοδρομήσεις – και το σύστημα των πρισματικών κατασκευών φωτίζονται ενιαία αλλά και ξεχωριστά και αντίστοιχα με τα ειδικά χαρακτηριστικά τους και τις διαφορετικές απαιτήσεις έντασης του φωτός και γενικών αρχών φωτισμού.

Επάνω από τις τρεις περιοχές και τις πρισματικές κατασκευές αναπτύσσεται ένα ελαφρύ δίκτυο αναρτημένου φωτισμού τύπου Freestreet, το οποίο συμπληρώνει τον ειδικό φωτισμό και ενοποιεί την ευρύτερη περιοχή μελέτης. Πρόκειται για έναν ‘ουρανό’ αιωρούμενων φωτιστικών σωμάτων, απολύτως ενταγμένων στο δίκτυο καλωδίων τους, με τα φωτιστικά σώματα να αποτελούν απλά «διευρύνσεις» σημειακές των καλωδίων. Το σύστημα αυτό στηρίζεται σε κυκλικούς κωνικούς ιστούς που η θέση τους επιλέγεται προσεκτικά.

Σε δεύτερο επίπεδο και πιο κοντά στο έδαφος, οι πρισματικές κατασκευές φέρουν από ένα σύστημα ένθετων φωτιστικών είτε χωνευτών στα εσώγλυφα και εξώγλυφα πρανή, είτε στον αστικό εξοπλισμό. Στο δάπεδο, στην περιοχή της πλατείας και της περιοχής παιχνιδιού δημιουργούνται κάποιες χαρακιές φωτός, ρωγμές, που το κενό τους πληρώνεται με φως, φωτιστικά σώματα L2 και που συνθετικά ολοκληρώνουν το σχέδιο των δαπεδοστρώσεων. Αναλυτική παρουσίαση και περιγραφή του φωτισμού γίνεται στην Τεχνική Περιγραφή της Εiδικής Μελέτης Φωτισμού καθώς και στην ΗλεκτροΜηχανολογική Μελέτη.

Περιβαλλοντική προσέγγιση

Η μελέτη λαμβάνει ειδική μέριμνα για την περιβαλλοντική διάσταση του έργου. Σε ότι αφορά τα υλικά που χρησιμοποιούνται υπάρχει η καταρχήν επιδίωξη να χρησιμοποιηθούν υλικά της περιοχής αλλά και γενικότερα υλικά που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον κι έχουν χαρακτηριστικά αειφορίας.

Οι πεζοδρομήσεις γίνονται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους με διαπερατό σκυρόδεμα. Πρόκειται για υλικό που χάρη στη σύστασή του με κενά της τάξης του 20-35%, επιτρέπει τη δίοδο του νερού και λειτουργεί αποτελεσματικά στη διαχείριση του βρόχινου νερού, χωρίς να παρεμβαίνει στο φυσικό του κύκλο, εξασφαλίζοντας καλύτερη αξιοποίηση των εκτάσεων της γης και περιβαλλοντικά οφέλη. Επίσης μειώνει τη συσσώρευση και τη συγκράτηση θερμότητας.

Στην πλατεία χρησιμοποιείται μάρμαρο Καβάλας ακολουθώντας την περιβαλλοντικά επιβεβλημένη πρακτική της κατά το δυνατόν χρήσης υλικών της περιοχής. Το μάρμαρο είναι κατάλληλα επεξεργασμένο ώστε η αδρή του επιφάνεια να λειτουργεί αντιολισθητικά αλλά και αντιθαμβωτικά.

Στην περιοχή του παιχνιδιού χρησιμοποιείται ένα τεχνητό ξύλο Resysta, το οποίο είναι ανανεώσιμο και ανακυκλώσιμο, δε χρειάζεται συντήρηση και δε φθείρεται από την παρουσία νερού ή άλλων δυσμενών συνθηκών. Πρόκειται για υλικό που αποτελείται ως επί το πλείστον από ορυζοφλοιό, σε ποσοστό 60%, από αλάτι σε ποσοστό 22% και από ορυκτέλαιο σε ποσοστό 18%. Είναι απολύτως ανακυκλώσιμο και εξαιρετικά ανθεκτικό.

Σε ό,τι αφορά στις φυτεύσεις η μελέτη διατηρεί τα περισσότερα από τα υφιστάμενα δένδρα. Επιπλέον προτείνει νέες φυτεύσεις στα δύο τμήματα της Κασσάνδρου. Επιπλέον υπάρχουν περιοχές με χλοοτάπητα, όπως στις πρισματικές κατασκευές. Ο συνδυασμός των φυτεύσεων έχει ως στόχο την εναλλαγή και τις διαφοροποιήσεις των εποχών στον αστικό δημόσιο χώρο, την εξασφάλιση σκίασης αλλά και πράσινων μετώπων, την εισαγωγή χρώματος αλλά και οσμών, διατηρώντας πάντα έναν αστικό χαρακτήρα στις φυτεύσεις, οι οποίες θα πρέπει να έχουν τη κατάλληλη περιποίηση ώστε να αποδίδεται η τιθασευμένη φύση τους.

Σε ό,τι αφορά το υγρό στοιχείο, το νερό που προϋπήρχε ως ρέμα στην Κασσάνδρου σε παλαιότερες εποχές, εμφανίζεται με διάφορους τρόπους και αναπτύσσεται κατά μήκος της περιοχής μελέτης ακολουθώντας τη φυσική του ροή. Στο ξεκίνημα της Κασσάνδρου υπάρχουν τέσσερις στενές και μακριές αυλακώσεις με νερό που ανακυκλώνεται σε υπόμνηση του μπαζωμένου ρέματος της Κασσάνδρου. Στο ύψος της πλατείας, δύο μεγάλες πρισματικές κατασκευές διαμορφώνονται ως κοίτες ενός ποταμιού – καναλιού.

Ανάμεσα από την πλατεία και τη ζώνη παιχνιδιού, υπάρχει μία κρήνη, ένα στοιχείο σημαντικό για το δημόσιο χώρο, που παραδοσιακά οργανώνει γύρω του μία ένταση συνευρέσεων προσφέροντας πέρα από το αγαθό του νερού και ευκαιρίες επικοινωνίας. Φτάνοντας στη ζώνη του παιχνιδιού υπάρχει μία κορύφωση του υγρού στοιχείου με τη χρήση επίμηκων στοιχείων πιδάκων, σε αυτή την πιο κοντινή περιοχή της περιοχής μελέτης στη θάλασσα.
Σε εννοιολογικό επίπεδο, η περιβαλλοντική προσέγγιση αφορά κυρίως διάφορα στοιχεία αναπαριστώμενης φύσης, όπως ο ξεροπόταμος που παραπέμπει στο ρέμα, οι πρισματικές κατασκευές που παραπέμπουν σε κοίτες ή βράχια ή φυτεμένες πλαγιές, οι ογκόλιθοι μαρμάρου, που αναφέρονται στα βουνά που γίνονται νταμάρια, το πορώδες, διαπερατό έδαφος, που κάνει υπόμνηση σε ένα έδαφος φυσικό, παρά το ότι είναι τεχνολογικά προωθημένο.

Περιοχή παιχνιδιού

Στην περιοχή του παιχνιδιού η δαπεδόστρωση είναι από ξύλινο δάπεδο, τύπου Resysta, εξαιρετικά ανθεκτικό και πλήρως ανακυκλώσιμο. Το ξύλο είναι υλικό οικείο κι ευχάριστο, η δε τοποθέτησή του με δοκίδες, επιτρέπει την μετατροπή των βημάτων σε μικρά ηχητικά συμβάντα, που εμπεριέχουν μία έννοια διάδρασης με το υλικό.

Κατά μήκος του ξύλινου δαπέδου και όπως προβλέπεται από την Ηλεκτρομηχανολογική Μελέτη διαμορφώνονται κανάλια συλλογής ομβρίων.

Στην περιοχή του ξύλινου δαπέδου βρίσκονται και δύο συστήματα πιδάκων τύπου Fontana, σε σταθερή απόσταση 2μ. από το όριο της περιοχής ξύλου με την πεζοδρομημένη Αβέρωφ. Το ευρισκόμενο πιο κοντά στην Ελ. Βενιζέλου αποτελείται από μία επιμήκη ζώνη πιδάκων, πλάτους 50 εκ, ελαφρά υποβαθμισμένη, διάστημα 60 εκ. που μεσολαβεί και μετά άλλη επιμήκη ζώνη πιδάκων πλάτους 50 εκ, ελαφρά υποβαθμισμένη.

Το ευρισκόμενο πιο κοντά στην πλατεία αποτελείται από μία επιμήκη ζώνη πιδάκων, πλάτους 50 εκ, ελαφρά υποβαθμισμένη, διάστημα 60 εκ. που μεσολαβεί και μετά άλλη επιμήκη ζώνη πιδάκων πλάτους 50 εκ, ελαφρά υποβαθμισμένη, διάστημα 60 εκ. που μεσολαβεί και τέλος τρίτη επιμήκη ζώνη πιδάκων πλάτους 50 εκ, ελαφρά υποβαθμισμένη. Οι ελαφρά υποβαθμισμένες ζώνες φέρουν ειδική διαμόρφωση στο υπόστρωμα για την εγκατάσταση των πιδάκων αλλά και όλων των απαραιτήτων και σχετικών με αυτούς μηχανισμούς, που περιγράφονται στην Ηλεκτρομηχανολογική Μελέτη. Η τελική τους επιφάνεια διαμορφώνεται με 4 σανίδες τύπου Resysta, τοποθετημένες παράλληλες στον άξονα της ζώνης και ελαφρά υποβαθμισμένες, ώστε να απορρέουν τα νερά των πιδάκων.

Πεζοδρομήσεις

Στις πεζοδρομήσεις χρησιμοποιείται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους διαπερατό σκυρόδεμα τύπου Hydromedia της Lafarge, το οποίο έχει ιδιαίτερα οικολογικό χαρακτήρα καθώς δεν παρεμποδίζει την κύκλο του νερού, διαμορφώνει δηλαδή μία όχι σκληρή επιφάνεια με σημαντικά κενά της τάξης του 20-35%, έτσι ώστε να επιτρέπει τη δίοδο του νερού αλλά και το φιλτράρισμά του και να λειτουργεί αποτελεσματικά στη διαχείριση των εκτάσεων της γης. Επίσης επιδρά θετικά στη μείωση της συσσώρευσης και της συγκράτησης θερμότητας. Πρόκειται για υλικό που εξασφαλίζει σημαντικά
περιβαλλοντικά οφέλη.

Κατά μήκος των πεζοδρόμων προβλέπονται οδεύσεις τυφλών και διαμορφώσεις ΑΜΕΑ σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς και όπως φαίνονται στα σχέδια δαπεδοστρώσεων και τις αντίστοιχες λεπτομέρειες. Πρόκειται για οδεύσεις που επισημαίνονται με σκαλιστές μαρμάρινες πλάκες (από λευκό μάρμαρο Καβάλας) λευκές, πλάτους 33εκ. με τρεις ελαφρά εξώγλυφες ζώνες πλάτους 8εκ. η κάθε μία και 2 ενδιάμεσες ζώνες πλάτους 4.5εκ. η κάθε μία. Με αυτές και την προσαρμογή τους σύμφωνα με τη θεσμοθετημένη κωδικοποίηση αλλά πάντα από σκαλιστό λευκό μάρμαρο, διαμορφώνονται και οι αλλαγές κατευθύνσεων, ράμπες, κλπ, όπως προβλέπεται από τους κανονισμούς.

Φωτισμός

Συνοπτικά αναφέρεται ότι πρόθεση του φωτισμού είναι να διαμορφώσει μία δυναμική κατάσταση φωτισμού, με συνδυασμό στοιχείων και τρόπων φωτισμού. Πάνω από την περιοχή μελέτης απλώνεται ένα δίκτυ φωτισμού, το οποίο στηρίζεται σε ιστούς με φωτιστικά σώματα που αποτελούν απλές διευρύνσεις των καλωδίων και εξαφανίζονται ως αντικείμενα στο χώρο.

Στις δύο βασικές περιοχές στάσης, στην πλατεία Καπνεργάτη και στην περιοχή παιχνιδιού, τοποθετούνται ενδοδαπέδια φωτιστικά σε γραμμική ανάπτυξη. Τα ίδια φωτιστικά τοποθετούνται και στα πρανή, στη βάση τους και στην επιφάνεια με τις διάτρητες πλάκες τύπου Escofet Redes.

Σε διάφορες εσοχές και αναδιπλώσεις των πρανών εντάσσονται φωτιστικά που δημιουργούν ένα είδος κρυφού φωτισμού.

Επιπλέον υπάρχει ένα σύστημα εορταστικού φωτισμού, το οποίο μπορεί να λειτουργεί κατά περίπτωση σηματοδοτώντας ιδιαίτερες στιγμές καθώς και την εναλλαγή των εποχών (φωτεινός σωλήνας με LED ). Τέλος στην περιοχή του αγάλματος, τοποθετούνται προβολικά φώτα για την ανάδειξή του.

Επιπλέον οι πίδακες τύπου Fontana, που τοποθετούνται στην περιοχή του παιχνιδιού, φέρουν δικό τους φωτισμό. Γενικά ο φωτισμός προτείνεται ως μία δυναμική κατάσταση με δυνατότητες αυξομείωσης των εντάσεων φωτισμού, συνδυασμένης χρήση των διαφόρων φωτιστικών πηγών κατά περίπτωση και σύμφωνα με τις ανάγκες και υποδομή για τη δημιουργία σεναρίων φωτισμού αλλά ενδεχομένως και προβολών, δημιουργώντας έτσι ένα αστικό σκηνικό μεταβαλλόμενο κι ευπροσάρμοστο στις ανάγκες του δημόσιου αστικού χώρου. Με δεδομένο ότι η λελογισμένη χρήση του φωτισμού αποτελεί παγιωμένη οικολογική θέση, σημειώνεται ότι δεν προτείνεται η συνεχής χρήση όλων των φωτιστικών πηγών αλλά ότι αυτές προσφέρονται ως μία υποδομή κατάλληλη για την ανάπτυξη σεναρίων φωτισμού ή και προβολών.