Οβραβευμένος συνθέτης, εκπαιδευτικός και διευθυντής του 2ου Γυμνασίου Καβάλας Κωνσταντίνος Χίζαρης δίνει στη δημοσιότητα το υπόμνημα που απέστειλε προς τον Δήμο Καβάλας, μετά την απόρριψη της πρότασής του για τη διοργάνωση της πολυμεσικής καλλιτεχνικής παραγωγής «Project Kavala – Μνήμη, Ελπίδα και Φως», στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Ελευθέρια 2026».
Στο κείμενό του, ο κ. Χίζαρης υποστηρίζει ότι η πρόταση αφορούσε μια πρωτότυπη παραγωγή, σχεδιασμένη αποκλειστικά για την Καβάλα, με στόχο να συνδυάσει μουσική, εικόνα, φωτισμό και ιστορική μνήμη σε μια ενιαία καλλιτεχνική εμπειρία αφιερωμένη στην πόλη. Παράλληλα, ασκεί κριτική στη δημοτική αρχή, αναφέροντας ότι η πρότασή του απορρίφθηκε με την αιτιολογία του υψηλού κόστους.
Το KAVALA POST δημοσιεύει αυτούσιο το υπόμνημα, προκειμένου οι αναγνώστες να ενημερωθούν αναλυτικά για το περιεχόμενο της πρότασης, την επιχειρηματολογία του δημιουργού και τους προβληματισμούς που διατυπώνει γύρω από τον σχεδιασμό των πολιτιστικών εκδηλώσεων της πόλης.
Μια χαμένη πολιτιστική ευκαιρία για την Καβάλα
26 Ιουνίου 2026: Σαν σήμερα, πριν από 113 χρόνια (1913) απελευθερώθηκε η πολύπαθη πόλη μας από τη σκληρή βουλγαρική κατοχή. Τι υπάρχει στο πρόγραμμα των Ελευθερίων 2026 και τι έγινε αυτή την ημέρα; Μία εκδήλωση ήταν το 12ο Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών από πολιτιστικούς συλλόγους, η οποία τελικά μεταφέρθηκε στο Ακόντισμα της Νέας Καρβάλης (;), ενώ μια δεύτερη εκδήλωση ήταν η αναπαράσταση της άφιξης του λόχου Θασίων εθελοντών στην Καβάλα από τη Θασιακή Ένωση Καβάλας, η οποία τελικά αναβλήθηκε για την επόμενη εβδομάδα. Και καλώς υπάρχουν αυτές οι εκδηλώσεις, πρέπει να υπάρχουν, αλλά μήπως θα πρέπει να επιδιώκεται και το κάτι διαφορετικό, νέο και πρωτοποριακό, ώστε να συντελείται και μια ανανέωση του προγράμματος των Ελευθερίων;
Πριν από λίγους μήνες κατέθεσα στον Δήμο Καβάλας μια ολοκληρωμένη πρόταση για την πραγματοποίηση μιας πρωτότυπης πολυμεσικής καλλιτεχνικής εκδήλωσης στο πλαίσιο των Ελευθερίων του 2026.
Το «Project Kavala – Μνήμη, Ελπίδα και Φως» δεν ήταν μια ακόμη συναυλία. Δεν ήταν μια έτοιμη παραγωγή που μεταφέρεται από πόλη σε πόλη. Ήταν ένα έργο σχεδιασμένο αποκλειστικά για την Καβάλα, εμπνευσμένο από την ιστορία της, τους ανθρώπους της, τη μνήμη της και το μοναδικό της τοπίο. Το «Project Kavala – Μνήμη, Ελπίδα και Φως» είναι ένα πρωτότυπο και πρωτοποριακό πολυμεσικό καλλιτεχνικό έργο, αποτέλεσμα πολυετούς σχεδιασμού και δημιουργικής εργασίας. Στόχος του ήταν να μετατρέψει τον χώρο μπροστά από το Δημαρχείο και τον Κήπο των Ηρώων σε ένα ζωντανό πεδίο μουσικής, εικόνας, φωτισμού και συλλογικής μνήμης, αφιερωμένο στην ιστορία, την πολιτιστική κληρονομιά, τη φυσική ομορφιά και τη σύγχρονη ταυτότητα της Καβάλας. Η πρωτότυπη μουσική επενδύεται και “συνομιλεί” με βίντεο, φωτογραφικό υλικό, πολυμέσα και εντυπωσιακούς φωτισμούς, συνθέτοντας μια ενιαία καλλιτεχνική εμπειρία που αφηγείται την ιστορία, τη μνήμη, τη φυσική ομορφιά και τη σύγχρονη ταυτότητα της πόλης μας.
Η απάντηση που έλαβα ήταν προφορική και συνοψιζόταν σε δυο λέξεις: «υψηλό κόστος». Όταν όμως το κόστος γίνεται άλλοθι, ο πολιτισμός χάνει, η πόλη μας χάνει. Και ποιο το κόστος αυτού του εγχειρήματος; Αυτό λοιπόν ανέρχεται στο … αστρονομικό ποσό των 6.900 ευρώ συν ΦΠΑ !!! Αστεία πράγματα για τα οικονομικά του Δήμου Καβάλας. Εκτός αυτού, όλοι μας γνωρίζουμε ότι κατά καιρούς έχουν πραγματοποιηθεί εκδηλώσεις και θεάματα αμφιβόλου καλλιτεχνικής αξίας με πολύ μεγαλύτερο οικονομικό κόστος για το δήμο μας. Αλλά αυτό δεν θα το σχολιάσω επί του παρόντος.
Χάριν της ενημέρωσης και της διαφάνειας, οφείλω να επισημάνω ορισμένα δεδομένα:
Πρώτον: O δημιουργός του έργου (δηλαδή ο υποφαινόμενος) δεν ζητάει ούτε ένα ευρώ αμοιβής. Η προσωπική συμμετοχή, η σύνθεση της μουσικής, η καλλιτεχνική επιμέλεια και η πολυετής προετοιμασία προσφέρονταν χωρίς καμία οικονομική απαίτηση.
Δεύτερον: Tο σύνολο του προϋπολογισμού αφορούσε αποκλειστικά επαγγελματίες και τεχνικούς συνεργάτες, απαραίτητους για την ασφαλή και ποιοτική πραγματοποίηση μιας εκδήλωσης αυτού του επιπέδου: ηχητική και φωτιστική κάλυψη, οπτικοακουστικά μέσα, βιντεοσκόπηση, φωτογράφιση, προβολή και τεχνική υποστήριξη, συμμετοχή επαγγελματικής χορωδίας της πόλης μας.
Τρίτον: H συγκεκριμένη πρόταση δεν αποτελούσε μία ακόμη συναυλία ή μία επανάληψη γνωστών πολιτιστικών δράσεων. Επρόκειτο για ένα μοναδικό καλλιτεχνικό γεγονός, σχεδιασμένο αποκλειστικά για την Καβάλα και αφιερωμένο στην πόλη μας. Ένα έργο που θα μπορούσε να προσφέρει στους δημότες και στους επισκέπτες μια εμπειρία που δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ στο παρελθόν στην Καβάλα.
Επιπρόσθετα, η πολιτιστική και κοινωνική αξία αυτού του εγχειρήματος συνίσταται στο ότι:
- Tιμά την ιστορική απελευθέρωση της πόλης μας,
- Υπηρετεί την Εθνική Αυτογνωσία και Ενότητα,
- Αναδεικνύει τη συνέχεια της μνήμης μέσα στο χρόνο,
- Ενισχύει την πολιτιστική ταυτότητα της Καβάλας,
- Αναβαθμίζει τον δημόσιο χώρο μέσω της Τέχνης,
- Προβάλλει την πόλη της Καβάλας ως τουριστικό προορισμό και ως τόπο σύγχρονης δημιουργίας.
Θα ήθελα να τονίσω ότι οι πολιτιστικές επενδύσεις δεν πρέπει να αξιολογούνται μόνο με λογιστικά κριτήρια, αλλά και με βάση την προστιθέμενη αξία που δημιουργούν για την κοινωνία, την εικόνα της πόλης και την πολιτιστική της ταυτότητα. Η τέχνη δεν είναι δαπάνη. Είναι επένδυση στη μνήμη, στην παιδεία, στην αισθητική καλλιέργεια και στην εξωστρέφεια ενός τόπου.
Γιατί λοιπόν αντιμετωπίστηκε αυτό το καλλιτεχνικό εγχείρημα αποκλειστικά ως λογιστικό μέγεθος και δεν αξιολογήθηκε με βάση την πρωτοτυπία, την καλλιτεχνική του αξία, την απήχησή του στην κοινωνία και τη δυνατότητά του να αφήσει πολιτιστικό αποτύπωμα στην πόλη;
Δεν μπορώ παρά να υποστηρίξω ότι η απόρριψη αυτής της πρότασης δεν αποτελεί απλώς απόρριψη ενός καλλιτέχνη ή ενός δημιουργού. Αποτελεί κυρίως απώλεια μιας σημαντικής ευκαιρίας για την ίδια την Καβάλα και τους ανθρώπους της.
Αναρωτιέμαι: αν μια πόλη δεν επενδύει σε πρωτότυπες δημιουργίες που γεννιούνται μέσα στους κόλπους της, τότε σε τι ακριβώς επιλέγει να επενδύσει;
Αν ένας τοπικός δημιουργός αφιερώνει χρόνια σχεδιασμού, προσφέρει το έργο του χωρίς προσωπικό οικονομικό όφελος και παρ’ όλα αυτά η πρόταση απορρίπτεται επειδή θεωρείται «ακριβή», ποιο μήνυμα στέλνεται τελικά σε όλους τους ανθρώπους του πολιτισμού;
Ότι η δημιουργία είναι ευπρόσδεκτη μόνο όταν δεν κοστίζει τίποτα; Ή αν κοστίζει ελάχιστα;
Ότι η φιλοδοξία πρέπει να περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία;
Ότι η πόλη δεν χρειάζεται να διεκδικεί το διαφορετικό, το πρωτοποριακό και το μοναδικό;
Για μένα προσωπικά, τα Ελευθέρια δεν είναι απλώς μια σειρά εκδηλώσεων. Είναι η σημαντικότερη γιορτή της πόλης. Και αυτό διαφαίνεται μέσα από την πρότασή μου για το «Project Kavala – Μνήμη, Ελπίδα και Φως». Η Καβάλα άξιζε να ζήσει αυτή την εμπειρία. Δυστυχώς, δεν της δόθηκε η δυνατότητα…
(Η ενδεικτική φωτογραφία αποτελεί προϊόν ΤΝ βάσει των περιγραφών και προδιαγραφών της εκδήλωσης)
Κωνσταντίνος Θ. Χίζαρης
Διδάκτωρ Σύνθεσης Α.Π.Θ. – Βραβευμένος Συνθέτης
Διευθυντής 2ου Γυμνασίου Καβάλας – Εκπαιδευτικός Μουσικής
Περήφανος Δημότης Καβάλας