Θέμα ελέγχου πεπραγμένων, πράξεων και αναπτυξιακών παραλείψεων της Περιφερειακής Αρχής κατέθεσε η περιφερειακή παράταξη «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» και οι περιφερειακοί σύμβουλοι Στέργιος Ηλιόπουλος και Δημήτρης Λυμπεράκης για την Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης.
Η ανακοίνωση της παράταξης
Η επικοινωνιακή φούσκα των Βρυξελλών
Ενώ η Περιφερειακή Αρχή επενδύει συστηματικά σε ταξίδια εκπροσωπήσεων, ημερίδες και εγκαίνια γραφείων στις Βρυξέλλες προβάλλοντας μια εικονική «ανθεκτικότητα», τα επίσημα, δημοσιευμένα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποκαλύπτουν τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης:
- Πρωτιά ακρίβειας στέγης σε όλη την ΕΕ: Η ΑΜ-Θ κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό επιβάρυνσης κόστους στέγασης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (33,9%) έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου μόλις 7,7%. Περισσότερα από 1 στα 3 νοικοκυριά (33,9%) δαπανούν άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους αποκλειστικά για ενοίκιο, δάνεια και λογαριασμούς, ενώ η περιοχή κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις των καθυστερήσεων πληρωμών
- Μακροχρόνιος εγκλωβισμός στην ανεργία: Παρά το γενικό ποσοστό ανεργίας 10,7%, το 50,2% των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι (1 στους 2 παραμένει εκτός αγοράς εργασίας για άνω των 12 μηνών)
- Αποψίλωση της νεολαίας και έμφυλο χάσμα: Η ανεργία στους νέους 15-24 ετών αγγίζει το 23,8%, το 10,6% των νέων βρίσκεται εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs), ενώ η μερική απασχόληση στις γυναίκες εκτοξεύεται στο 11,46% έναντι 3,66% στους άνδρες
- Παραγωγική απραξία και έλλειμμα δεξιοτήτων: Το 26,0% της απασχόλησης εξαρτάται από το Δημόσιο, την Εκπαίδευση και την Υγεία, ενώ ο τομέας Τεχνολογιών Πληροφορικής αντιπροσωπεύει μόλις το 1,0% (1,5 χιλιάδες εργαζόμενοι). Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή στη Δια Βίου Μάθηση βρίσκεται στο πενιχρό 4,6% και ο πληθυσμός συρρικνώνεται στους 565.195 κατοίκους με τον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων στο 38,1%
Ερωτήματα Λογοδοσίας προς τον Περιφερειάρχη
Καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να σταματήσει την επικοινωνιακή διαχείριση και να απαντήσει ευθέως:
- Πώς αιτιολογεί την πρωτιά της ΑΜ-Θ στην Ευρώπη στην ακρίβεια στέγης (33,9%); Ποια συγκεκριμένα μέτρα στεγαστικής συνδρομής προτίθεται να λάβει;
- Πού κατευθύνονται οι ευρωπαϊκοί πόροι, όταν το 50,2% των ανέργων παραμένει μακροχρόνια άνεργο και το 10,6% των νέων βρίσκεται στο περιθώριο;
- Ποιο είναι το σχέδιο για τη νεολαία, όταν η νεανική ανεργία είναι στο 23,8%, η κατάρτιση στο 4,6% και ο τομέας τεχνολογίας στο 1,0%;
- Πότε θα ενεργοποιηθεί η θεσμοθετημένη αρμοδιότητα για τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Κοινωνικοοικονομικών Δεικτών με εξαμηνιαία ενημέρωση του Συμβουλίου;
Τα ταξίδια, οι ημερίδες και τα εγκαίνια γραφείων στις Βρυξέλλες δεν παράγουν πλούτο, δεν μειώνουν τα ενοίκια και δε δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας. Απαιτούμε έργα, διαφάνεια και ουσιαστική αναπτυξιακή προοπτική για τους ανθρώπους του τόπου μας.
Αναλυτικά η κατάθεση θέματος στην ειδική συνεδρίαση Λογοδοσίας της Περιφερειακής Αρχής
Θέμα: «Η Κοινωνικοοικονομική Κατάσταση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης βάσει των Δημοσιευμένων Στοιχείων της Eurostat για το 2025: Απολογισμός Πεπραγμένων, Αποδόμηση του Επικοινωνιακού Αφηγήματος και Αναπτυξιακές Παραλείψεις της Περιφερειακής Αρχής».
1. Θεσμικό πλαίσιο και νομική θεμελίωση
Δικαίωμα ελέγχου αντιπολίτευσης: Σύμφωνα με το Άρθρο 150 παρ. 2 του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026) και το Άρθρο 19 παρ. 3 και 5 του Πρότυπου Κανονισμού, κάθε περιφερειακός σύμβουλος και επικεφαλής παράταξης δικαιούται να εγγράψει θέμα που αφορά τις αρμοδιότητες της Περιφέρειας και αναφέρεται στον απολογισμό της διοίκησης.
Ρητή θεσμοθετημένη αρμοδιότητα: Βάσει του επίσημου Πίνακα Αρμοδιοτήτων των Περιφερειών:
- Σημείο 4.1.1.37: Η Περιφέρεια έχει θεσμοθετημένη αρμοδιότητα για τη «συγκέντρωση, επεξεργασία και τεκμηρίωση γεωγραφικών, δημογραφικών, οικονομικών, κοινωνικών και άλλων στοιχείων που αφορούν στην Περιφέρεια»
- Σημείο 4.1.1.36: Η Περιφέρεια φέρει την ευθύνη για τη «διαμόρφωση, προώθηση και υλοποίηση της περιφερειακής αναπτυξιακής πολιτικής»
Σύνδεση με τη Λογοδοσία: Η αποτελεσματικότητα της διοίκησης στη διαχείριση των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων κρίνεται αποκλειστικά από την εξέλιξη των κοινωνικοοικονομικών δεικτών ευημερίας και όχι από δημόσιες σχέσεις ή επικοινωνιακές εκστρατείες
2. Αιτιολογική έκθεση και τεκμηρίωση βάσει δεδομένων (2025)
Η Περιφερειακή Αρχή συστηματικά προβάλλει στα μέσα ενημέρωσης μια εικόνα έντονης δραστηριότητας στις Βρυξέλλες, πραγματοποιώντας επισκέψεις σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, εγκαινιάζοντας ανακαινισμένα γραφεία εκπροσώπησης, διοργανώνοντας ημερίδες για την «ανθεκτικότητα των ανατολικών συνόρων» και διακηρύσσοντας ότι «η ευρωπαϊκή στήριξη φτάνει στις πόλεις και τα χωριά μας».
Ωστόσο, η επεξεργασία των επίσημων, δημοσιευμένων στατιστικών στοιχείων της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχής (Eurostat) με έτος αναφοράς το 2025 αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική, αμείλικτη πραγματικότητα. Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης βρίσκεται εγκλωβισμένη σε μια διαρθρωτική παγίδα χαμηλής ανάπτυξης, εργασιακής ανασφάλειας και οξείας στεγαστικής επιβάρυνσης.
Α. Στεγαστική ασφυξία και οικονομική πίεση (2025)
- Πρωτιά σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση: Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, η ΑΜΘ κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό επιβάρυνσης κόστους στέγασης σε ολόκληρη την ΕΕ, το οποίο ανήλθε στο 33,9% (έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 7,7%)
- Πραγματικό αντίκτυπο: Περισσότερο από 1 στα 3 νοικοκυριά (33,9%) στην Περιφέρειά μας υποχρεώνεται να δαπανά άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του αποκλειστικά για ενοίκιο, δόσεις δανείων, ενέργεια και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας
- Καθυστερήσεις πληρωμών: Το 2025 η ΑΜ-Θ συγκαταλέγεται μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών με τα υψηλότερα ποσοστά νοικοκυριών που καταγράφουν καθυστερήσεις στην εξόφληση στεγαστικών δανείων, ενοικίων και λογαριασμών
Β. Αγορά εργασίας, νεολαία και έμφυλο χάσμα (2025)
- Ανεργία και μακροχρόνια ανεργία: Το 2025, το γενικό ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 10,7%, ενώ το ποσοστό απασχόλησης (15–64 ετών) ανήλθε στο 60,5%. Το πλέον δραματικό στοιχείο είναι ότι η μακροχρόνια ανεργία ανήλθε στο 5,3% του εργατικού δυναμικού, αντιπροσωπεύοντας το 50,2% του συνολικού αριθμού των ανέργων (1 στους 2 ανέργους παραμένει εκτός εργασίας για άνω των 12 μηνών)
- Νεανική ανεργία και NEETs: Η ανεργία στους νέους (15-24 ετών) αγγίζει το 23,8%, ενώ το ποσοστό των νέων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs) ανέρχεται στο 10,6%
- Έμφυλες ανισότητες: Η μερική απασχόληση στις γυναίκες φτάνει το 11,46% έναντι μόλις 3,66% στους άνδρες. Ο δείκτης έμφυλου χάσματος στην απασχόληση διαμορφώνεται στο 73,63 και στην ανεργία στο 161,90, επιβεβαιώνοντας τα αυξημένα εμπόδια πλήρους ένταξης των γυναικών
Γ. Παραγωγική διάρθρωση, δεξιότητες και δημογραφικό (2025)
- Συντηρητική Παραγωγική Δομή: Το 2025, το 26,0% της απασχόλησης (58,1 χιλιάδες εργαζόμενοι) εξαρτάται από τον Δημόσιο Τομέα, την Εκπαίδευση και την Υγεία . Ο πρωτογενής τομέας αντιπροσωπεύει το 16,0% (36,8 χιλ. εργαζόμενοι), ενώ ο κρίσιμος τομέας Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας αντιπροσωπεύει μόλις το 1,0% της απασχόλησης (1,5 χιλ. εργαζόμενοι) και οι κατασκευές το 4,0% (9,6 χιλ. εργαζόμενοι)
- Δια βίου μάθηση: Η συμμετοχή των ενηλίκων σε προγράμματα επανειδίκευσης και κατάρτισης ανέρχεται στο πενιχρό 4,6%, περιορίζοντας τις προοπτικές προσαρμογής στην ψηφιακή οικονομία
- Δημογραφικοί Δείκτες: Ο συνολικός πληθυσμός της Περιφέρειας την 1η Ιανουαρίου 2025 κατεγράφη στους 195 κατοίκους, με τον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων (65+ προς 15–64) να διαμορφώνεται στο 38,1%
3. Το επικοινωνιακό αφήγημα της Διοίκησης
Η Περιφερειακή Αρχή επαίρεται για την αποτελεσματικότητά της και την «ισχυρή παρουσία» της στις Βρυξέλλες. Όμως, η διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων δεν είναι αυτοσκοπός· είναι το μέσο για τη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των πολιτών.
Όταν τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποδεικνύουν ότι:
- Η Περιφέρειά μας είναι 1η στην Ευρώπη στη στεγαστική επιβάρυνση (33,9%)
- Ένας στους δύο ανέργους παραμένει μακροχρόνια εγκλωβισμένος στην ανεργία (50,2%)
- Η νεανική ανεργία βρίσκεται στο 23,8% και οι νέοι NEETs στο 10,6%
- Η συμμετοχή στη δια βίου μάθηση είναι καθηλωμένη στο 4,6% και ο τομέας τεχνολογιών στο 1,0%
τότε καθίσταται σαφές ότι η διοίκηση ασκεί απλή επικοινωνιακή διαχείριση κονδυλίων χωρίς κανένα ουσιαστικό αναπτυξιακό και κοινωνικό αντίκρισμα. Τα ταξίδια, οι ημερίδες και τα εγκαίνια γραφείων δεν παράγουν πλούτο, δεν μειώνουν τα ενοίκια και δεν δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας.
4. Ερωτήματα Λογοδοσίας προς τον Περιφερειάρχη
Στο πλαίσιο της θεσμικής λογοδοσίας, καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:
- Πώς αιτιολογεί η Περιφερειακή Αρχή το γεγονός ότι η ΑΜ-Θ καταγράφει το 2025 το υψηλότερο ποσοστό επιβάρυνσης κόστους στέγασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση (33,9%); Ποια συγκεκριμένα μέτρα στεγαστικής συνδρομής ή αξιοποίησης πόρων του ΕΣΠΑ προτίθεται να λάβει για την ελάφρυνση των νοικοκυριών;
- Πού έχουν κατευθυνθεί οι ευρωπαϊκοί πόροι των οποίων την απορρόφηση επικαλείστε, όταν το 50,2% των ανέργων παραμένει μακροχρόνια άνεργο και το 10,6% των νέων βρίσκεται εκτός εργασίας και εκπαίδευσης (NEETs);
- Ποιο είναι το επιχειρησιακό σχέδιο για τη συγκράτηση του νέου επιστημονικού δυναμικού, όταν η νεανική ανεργία βρίσκεται στο 23,8%, η συμμετοχή στη δια βίου μάθηση είναι στο 4,6% και ο τομέας τεχνολογιών πληροφορικής αντιπροσωπεύει μόλις το 1,0% της απασχόλησης;
- Προτίθεται η Περιφερειακή Αρχή να ενεργοποιήσει τη θεσμοθετημένη αρμοδιότητα του σημείου 4.1.1.37 για τη δημιουργία μόνιμου Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικοοικονομικών Δεικτών, με τακτική ανά εξάμηνο ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου;