Λίγοι Καβαλιώτες γνωρίζουν ότι απέναντι από την Καλαμίτσα, λίγα μόλις μέτρα από την ακτή και απέναντι από το σημερινό ξενοδοχείο Lucy, βρίσκεται μια μικρή βραχονησίδα που οι παλιότεροι αποκαλούσαν απλά «Καραντίνα» ή αλλιώς, η «Σπιναλόγκα» της Καβάλας. Ο Δημήτρης Νικόπουλος φέρνει ξανά στο φως την ιστορία αυτής της βραχονησίδας, η οποία ξεκινά περισσότερο από έναν αιώνα πριν και μας υπενθυμίζει ότι η ιστορική μνήμη της πόλης δεν κρύβεται μόνο στις Καμάρες ή στην Παλιά Πόλη, αλλά και σε ασήμαντες, για πολλούς, πέτρες μέσα στη θάλασσα.
Η «Σπιναλόγκα» της Καβάλας
Σήμερα μοιάζει με έναν ασήμαντο βράχο μέσα στη θάλασσα. Έναν τόπο που προσπερνούν καθημερινά εκατοντάδες άνθρωποι χωρίς να του δίνουν ιδιαίτερη σημασία. Και όμως, οι πέτρες του κρύβουν μια ιστορία που ξεκινά περισσότερο από έναν αιώνα πριν.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν η Καβάλα ήταν ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου, κάθε πλοίο που έφθανε από περιοχές όπου υπήρχαν επιδημίες θεωρούνταν πιθανή απειλή. Η χολέρα, η πανώλη και ο τύφος δεν ήταν απλές λέξεις. Ήταν φόβος και θάνατος.
Γι’ αυτό δημιουργήθηκε το λοιμοκαθαρτήριο της Καβάλας. Οι ταξιδιώτες και τα πληρώματα παρέμεναν για ημέρες ή και εβδομάδες στη μικρή αυτή νησίδα, μέχρι οι υγειονομικές αρχές να βεβαιωθούν ότι δεν υπήρχε κίνδυνος για την πόλη. Ήταν μια μικρή «Σπιναλόγκα».
Όχι επειδή φιλοξένησε λεπρούς, αλλά επειδή έγινε τόπος αναγκαστικής απομόνωσης. Ένας τόπος όπου ο άνθρωπος περίμενε υπομονετικά να του επιτραπεί να επιστρέψει στη ζωή.
Τα χρόνια πέρασαν. Οι επιδημίες έφυγαν, το λοιμοκαθαρτήριο εγκαταλείφθηκε και η θάλασσα σκέπασε σιγά σιγά τα ίχνη του. Και όμως, η ιστορία της νησίδας δεν τελείωσε εκεί.
Τη δεκαετία του 2000, ένας ιδιαίτερος άνθρωπος της Καβάλας, ο γνωστός αυτοκινητιστής Μαλέπας, επέλεξε να ζήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω στη βραχονησίδα. Η παρουσία του ξάφνιασε την τοπική κοινωνία. Άλλοι τον θεωρούσαν εκκεντρικό, άλλοι άνθρωπο που αναζητούσε την απόλυτη ηρεμία, ενώ γύρω από το όνομά του δημιουργήθηκαν δεκάδες ιστορίες και θρύλοι.
Πόσα από όσα ακούστηκαν ήταν αλήθεια και πόσα υπερβολή, ίσως να μην το μάθουμε ποτέ. Εκείνο όμως που έμεινε είναι ότι η μικρή «Καραντίνα» απέκτησε μια δεύτερη ζωή στη συλλογική μνήμη των Καβαλιωτών.
Σήμερα, όσοι περνούν από την παραλία της Καλαμίτσας βλέπουν απλώς μια βραχονησίδα με έναν φάρο. Λίγοι γνωρίζουν ότι εκεί περίμεναν άνθρωποι για να αποδείξουν πως ήταν υγιείς. Ακόμη λιγότεροι θυμούνται τον Μαλέπα, που διάλεξε τον ίδιο τόπο για να ζήσει μακριά από όλους.
Η ιστορία της Καβάλας δεν βρίσκεται μόνο στις Καμάρες, στο Ιμαρέτ ή στις καπναποθήκες. Βρίσκεται και σε μικρά, ξεχασμένα κομμάτια γης σαν αυτή τη βραχονησίδα, που συνεχίζει σιωπηλά να κοιτάζει την πόλη, κουβαλώντας μνήμες απομόνωσης, μοναξιάς και επιβίωσης.
Ίσως ήρθε η ώρα η «Καραντίνα» της Καβάλας να πάψει να είναι ένας ανώνυμος βράχος και να αναγνωριστεί ως ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορικής μνήμης της πόλης.