Η συνεργασία αντί του ανταγωνισμού μεταξύ των λιμανιών της βόρειας Ελλάδας, η ανάπτυξη νέων υποδομών για τον θαλάσσιο τουρισμό, η αξιοποίηση του εμπορικού λιμένα «Φίλιππος Β’» μέσω νέων επενδύσεων και η σιδηροδρομική του σύνδεση αποτελούν τους βασικούς άξονες της επόμενης ημέρας για την Καβάλα.
Παράλληλα, η πράσινη μετάβαση, η ολοκλήρωση των master plan, η δημιουργία ελεύθερης ζώνης, αλλά και η αξιοποίηση του λιμένα για εμπορικές και στρατιωτικές χρήσεις συνθέτουν ένα νέο αναπτυξιακό πλαίσιο, το οποίο φιλοδοξεί να ενισχύσει τον ρόλο της Καβάλας στο δίκτυο των ελληνικών και ευρωπαϊκών λιμένων.
Αυτό ανέδειξαν ο Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Καβάλας Α.Ε. (ΟΛΚ), Άγγελος Βλάχος, και ο Γενικός Διευθυντής της ΣΑΡΙΣΑ Υπό-Παραχώρηση Λιμένος Καβάλας Φίλιππος ΙΙ Α.Ε. του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Ηλίας Γεωργαντάς, παρουσιάζοντας στο Balkan Forum τις προτεραιότητες τόσο του δημόσιου όσο και του υπό παραχώρηση εμπορικού λιμένα.
Συμπληρωματικότητα αντί ανταγωνισμού
Ο κ. Βλάχος υπογράμμισε ότι ο Οργανισμός Λιμένος Καβάλας έχει επιλέξει συνειδητά τη στρατηγική της συνεργασίας με τα υπόλοιπα μεγάλα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας. Όπως ανέφερε, η Καβάλα δεν έχει λόγο να επιχειρήσει να ανταγωνιστεί τη Θεσσαλονίκη, αλλά αντίθετα επιδιώκει να λειτουργεί συμπληρωματικά τόσο με τη Θεσσαλονίκη όσο και με την Αλεξανδρούπολη, εξυπηρετώντας ειδικά φορτία και δραστηριότητες που δεν αφορούν αποκλειστικά το εμπορικό αντικείμενο, όπως ο θαλάσσιος τουρισμός. Ο ίδιος επισήμανε ότι η φιλοσοφία αυτή αφορά συνολικά τα ελληνικά λιμάνια, τα οποία καλούνται να αναπτύξουν συνέργειες αντί για στείρο ανταγωνισμό, ώστε να ενισχυθεί συνολικά η θέση της χώρας στις διεθνείς μεταφορές.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πορεία των λιμανιών τα προηγούμενα χρόνια. Όπως σημείωσε, αποτελεί αντικείμενο προβληματισμού το γεγονός ότι λιμένες όπως της Καβάλας και της Θεσσαλονίκης έχασαν σημαντικό μερίδιο στη διακίνηση φορτίων έναντι ανταγωνιστικών λιμένων της Αδριατικής και της Μαύρης Θάλασσας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκυρία δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις ώστε αυτή η πορεία να επανεξεταστεί πάνω σε νέα, περισσότερο παραγωγική βάση.
Προτεραιότητα οι μαρίνες και ο θαλάσσιος τουρισμός
Κεντρικός στρατηγικός στόχος του Οργανισμού Λιμένα Καβάλας αποτελεί η ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού. Ο κ. Βλάχος γνωστοποίησε ότι ο Οργανισμός προωθεί τη χωροθέτηση νέας μαρίνας, επενδύσεις στους υφιστάμενους χώρους ελλιμενισμού τουριστικών σκαφών και συνολικά την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων για σκάφη αναψυχής, καθώς, όπως είπε, η Βόρεια Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντική έλλειψη σχετικών υποδομών. Όπως εξήγησε, το μεγαλύτερο ζητούμενο πλέον δεν είναι τόσο η χωροθέτηση όσο η εξεύρεση χρηματοδότησης, με τον Οργανισμό να αναζητά ευρωπαϊκούς πόρους για την υλοποίηση των έργων.
Η σημασία της Κεραμωτής και της ακτοπλοΐας
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΛΚ υπογράμμισε ακόμη ότι βασική αποστολή του οργανισμού παραμένει η εξυπηρέτηση της ακτοπλοΐας. Ειδική αναφορά έκανε στο λιμάνι της Κεραμωτής, το οποίο εξυπηρετεί περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια επιβάτες ανά κατεύθυνση, δηλαδή περίπου 2,5 εκατομμύρια διελεύσεις ετησίως προς και από τη Θάσο, γεγονός που το καθιστά το δεύτερο μεγαλύτερο ακτοπλοϊκό λιμάνι της χώρας. «Η διαχείριση ενός τόσο μεγάλου κυκλοφοριακού φόρτου απαιτεί σημαντικούς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους, τους οποίους τα δημόσια λιμάνια συχνά δεν διαθέτουν επαρκώς», υποστήριξε.
Master plan και πράσινη μετάβαση
Σημαντικό βάρος δίνεται και στην ολοκλήρωση των master plan των ελληνικών λιμένων. Ο κ. Βλάχος ανέφερε ότι, παρά το γεγονός πως η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται πιο μπροστά στη σχετική διαδικασία, αρκετά λιμάνια εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Υπογράμμισε ότι οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται μόνο στη γραφειοκρατία, αλλά και στην ανάγκη εξεύρεσης ισορροπιών μεταξύ διαφορετικών δημόσιων αρχών και αντικρουόμενων απόψεων, ώστε να διαμορφωθεί ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα καθορίσει την πορεία κάθε λιμένα για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες.
Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε την απανθρακοποίηση κυρίαρχη προτεραιότητα. Η Καβάλα συγκαταλέγεται στα λιμάνια που έχουν ήδη ενταχθεί στη διαδικασία εκπόνησης μελέτης απανθρακοποίησης. Η σχετική διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς, ενώ στόχος είναι έως τον Οκτώβριο να έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητοι χρηματοδοτικοί πόροι.
Ο κ. Βλάχος πρόσθεσε ακόμη ότι τα λιμάνια δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν αποκλειστικά ως κρατικές επιχειρήσεις, αλλά ως σύγχρονες ανώνυμες εταιρείες δημοσίου ενδιαφέροντος. Όπως σημείωσε, η οικονομική βιωσιμότητα πρέπει να συνδυάζεται με διαφάνεια, λογοδοσία, υγιείς ισολογισμούς και υψηλή ποιότητα υπηρεσιών προς χρήστες και τοπικές κοινωνίες, ιδιαίτερα όταν οι λιμενικές εγκαταστάσεις βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τον αστικό ιστό.
H νέα πορεία για τον «Φίλιππο Β’»
Από την πλευρά του, ο Ηλίας Γεωργαντάς υπενθύμισε ότι η ΣΑΡΙΣΑ Α.Ε. ανέλαβε τη λειτουργία του εμπορικού λιμένα «Φίλιππος Β’» τον Ιανουάριο του 2025, αναφέροντας ότι η νέα διοίκηση παρέλαβε ένα λιμάνι που δεν βρισκόταν στην καλύτερη δυνατή κατάσταση και προχώρησε άμεσα στην εκπόνηση ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου, το οποίο αναθεωρείται συνεχώς, καθώς οι συνθήκες της αγοράς έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο του διαγωνισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι ο λιμένας εξακολουθεί να είναι ζημιογόνος, ωστόσο εξέφρασε αισιοδοξία ότι μέσα από τις επενδύσεις θα δημιουργηθεί η απαραίτητη υπεραξία ώστε να καταστεί κερδοφόρος και να ενισχύσει την τοπική απασχόληση και οικονομία.
Εκτεταμένες παρεμβάσεις στις υποδομές
Ο κ. Γεωργαντάς τόνισε ότι κατά το πρώτο διάστημα λειτουργίας πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένα προγράμματα συντήρησης σε όλο τον μηχανολογικό εξοπλισμό, ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το λιμάνι. Σήμερα ο «Φίλιππος Β’» εξυπηρετεί κυρίως τέσσερις βασικές κατηγορίες φορτίων: μάρμαρα, μαρμαροψηφίδα, λιπάσματα και σιτηρά. Η επόμενη φάση, όπως είπε, αφορά την ουσιαστική ανακατασκευή των υποδομών και την αξιοποίηση των περίπου 300 στρεμμάτων της χερσαίας ζώνης, ανάλογα με το επενδυτικό ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί.
Ταυτόχρονα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικά πλεονεκτήματα του λιμένα το μεγάλο φυσικό βάθος, τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και τη συνολική γεωγραφική του θέση.
Νέο master plan, κοντέινερ, car terminal και ελεύθερη ζώνη
Η διοίκηση της ΣΑΡΙΣΑ έχει ήδη υποβάλει νέο αναπτυξιακό σχέδιο, το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Γεωργαντά, αναμένεται να ολοκληρωθεί θεσμικά μέσα στους επόμενους οκτώ έως δέκα μήνες, έχοντας ήδη λάβει εγκρίσεις από τα αρμόδια υπουργεία και επιτροπές. Το σχέδιο προβλέπει τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων του λιμένα πέρα από τα συμβατικά φορτία, με πιθανή ανάπτυξη μικρής κλίμακας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων, δημιουργία car terminal, αλλά και άλλων επιχειρηματικών χρήσεων στη χερσαία ζώνη.
Επιπλέον, εξετάζεται η δημιουργία ελεύθερης ζώνης, ώστε να προσελκυστούν επιχειρήσεις που, πέρα από τη διακίνηση προϊόντων, θα αναπτύσσουν μεταποιητική δραστηριότητα αξιοποιώντας τα φορολογικά πλεονεκτήματα του συγκεκριμένου καθεστώτος. Ο κ. Γεωργαντάς αναγνώρισε ότι τα λιμάνια λειτουργούν αναπόφευκτα και ανταγωνιστικά μεταξύ τους. Ωστόσο, υπογράμμισε πως η ανάπτυξη συνεργασιών είναι σημαντικότερη από τον ανταγωνισμό και απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση προς όλα τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας να αναζητήσουν τρόπους αλληλοσυμπλήρωσης των υπηρεσιών τους.
Σιδηρόδρομος και στρατηγικός ρόλος
Ως κορυφαία προτεραιότητα χαρακτήρισε τη σιδηροδρομική σύνδεση του λιμένα με τη γραμμή Νέα Καρβάλη-Τοξότες, εξηγώντας ότι έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι κυκλοφοριακές μελέτες εντός του λιμένα και το έργο έχει εγκριθεί, ωστόσο οι εκκρεμείς ενστάσεις καθυστερούν την υλοποίησή του, γεγονός που μεταθέτει και την πλήρη αναπτυξιακή αξιοποίηση του λιμένα.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της άμεσης σύνδεσης με την Εγνατία Οδό, καθώς το λιμάνι απέχει μόλις 200 μέτρα από τον αυτοκινητόδρομο. Τέλος, αναφορά έκανε στη δυνατότητα διπλής αξιοποίησης του «Φίλιππος Β’» τόσο για εμπορικές όσο και για στρατιωτικές ανάγκες. Όπως είπε, η θέση του εκτός αστικού ιστού αποτελεί σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα για τη διαχείριση και αποθήκευση στρατιωτικού υλικού που προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπενθυμίζοντας ότι ο λιμένας χρησιμοποιήθηκε ήδη για αντίστοιχη αποστολή μέσα στο 2025 και είναι έτοιμος να αναλάβει ανάλογο ρόλο και στο μέλλον.
*Πηγή: makedonikanea.gr-Δήμητρα Τάγκα