Παρέμβαση στην Μενδώνη για την προστασία του Όρμου της Παναγίας

Με επιστολή που παραδόθηκε στην Υπουργό Πολιτισμού ο Σύλλογος Λουομένων «Το Μονόπετρο» ζητά την προστασία ιστορικού χώρου από ιδιωτικά συμφέροντα

Την ημέρα που η Πολιτεία εγκαινιάζει ένα έργο ανάδειξης της ιστορικής κληρονομιάς στο Οικόπεδο Κρέη, ο Σύλλογός Λουομένων «Το μονόπετρο», λαμβάνοντας υπόψη τη στάση του ΥΠΠΟ στο Μονόπετρο όλα αυτά τα χρόνια, επέδωσε στην Υπουργό Πολιτισμού. Λίνα Μενδώνη την παρακάτω επιστολή και σχετικά έγγραφα για τον Όρμο της Παναγίας, ζητώντας να προστατευθεί ένας τόπος ιδιαίτερης ιστορικής, πολιτιστικής και κοινωνικής αξίας και να μην παραχωρηθεί σε ιδιωτικά συμφέροντα.

Η επιστολή με τίτλο «αίτημα παρέμβασης για την προστασία του αρχαιολογικού και πολιτιστικού χαρακτήρα του Όρμου της Παναγίας Καβάλας» αναφέρει:

«Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την διαφωνία μας σχετικά με τη διαδικασία παραχώρησης τμήματος της Χερσαίας Ζώνης του Κεντρικού Λιμένα Καβάλας στον Όρμο της Παναγίας, έναν χώρο που γειτνιάζει άμεσα με προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής φυσιογνωμίας της πόλης.

Ο Όρμος της Παναγίας αποτελεί το φυσικό προαύλιο του ιστορικού και αρχαιολογικού χώρου της Παναγίας και κάθε παρέμβαση οφείλει να έχει ως πρώτη προτεραιότητα την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και όχι την εμπορική της εκμετάλλευση. Πρόκειται για ένα τοπίο ιδιαίτερης αξίας, το οποίο συνδέεται άμεσα με την ιστορική μνήμη, την ταυτότητα και τη συνέχεια της πόλης της Καβάλας.

Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες είναι, τουλάχιστον μέχρι τώρα, ξεκάθαρα αρνητικές και απαγορευτικές για τη δημιουργία οργανωμένης πλαζ και συναφών εγκαταστάσεων στην περιοχή (βλ. συνημμένο). Θεωρούμε ότι οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας και η εμπορική χρήση του χώρου θα αλλοιώσουν τον ιστορικό, αρχαιολογικό και φυσικό χαρακτήρα του όρμου.

Παράλληλα, πιστεύουμε ότι η πρόσβαση στη θάλασσα και στις παραλίες αποτελεί δημόσιο αγαθό και δικαίωμα όλων των πολιτών. Η διατήρηση ελεύθερων, δημόσιων και μη εμπορευματοποιημένων παραλιών είναι απαραίτητη τόσο για την κοινωνική συνοχή όσο και για τη διαφύλαξη της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της περιοχής.

Δεν είμαστε αντίθετοι στην ανάδειξη και φροντίδα του χώρου. Αντιθέτως, υποστηρίζουμε την εφαρμογή των ήπιων παρεμβάσεων που προβλέπονται στο εγκεκριμένο Masterplan του ΟΛΚ για τη βελτίωση της πρόσβασης και την αισθητική αναβάθμιση του όρμου, με πλήρη σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά και τον κοινόχρηστο χαρακτήρα της περιοχής.

Επιπλέον, η αντίθεση της τοπικής κοινωνίας στην παραχώρηση του Όρμου της Παναγίας για εμπορική εκμετάλλευση έχει εκφραστεί με σαφή και δημοκρατικό τρόπο. Περίπου χίλιοι πολίτες έχουν συνυπογράψει σχετικό αίτημα για τη μη παραχώρηση της περιοχής σε ιδιώτη (https://c.org/wQ7CkSjG9h), ενώ και το Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας έχει εκδώσει ομόφωνο ψήφισμα στις 22.01.2026 (βλ. συνημμένο) με το οποίο έχει ζητήσει τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα του όρμου και την εφαρμογή των ήπιων παρεμβάσεων, όπως εξάλλου έχει γνωμοδοτήσει ομόφωνα το 2008 το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για παρόμοια περίπτωση. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η προστασία του χώρου αποτελεί πάγιο και ευρύ κοινωνικό αίτημα.

Για τους λόγους αυτούς, ζητούμε την παρέμβασή σας ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης προστασία του αρχαιολογικού και πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής, η τήρηση των γνωμοδοτήσεων των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και η ακύρωση της διαδικασίας παραχώρησης, επειδή αυτή δεν συνάδει με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας και τον εγκεκριμένο σχεδιασμό.

Με εκτίμηση Μαρία Βαμβούρη, πρόεδρος και Γιώργος Ζαφειρίου, γραμματέας».