Σε υψηλούς τόνους απαντά η Διοίκηση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στην Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία, μετά την ανακοίνωση της αντιπολιτευόμενης παράταξης σύμφωνα με την οποία η επιμονή της στη διενέργεια ανοιχτού διαγωνισμού για τα αντιπλημμυρικά έργα στον Έβρο οδήγησε σε εξοικονόμηση 2,17 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο [διαβάστε περισσότερα σχετικά πατώντας εδώ].
Η Περιφερειακή Αρχή αμφισβητεί ευθέως αυτό το συμπέρασμα, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς υπολογισμούς «αυθαίρετους» και «παντελώς αβάσιμους» και υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία του νέου διαγωνισμού βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, επομένως δεν έχει διαμορφωθεί το τελικό οικονομικό αντικείμενο του έργου.
Η απάντηση αφορά τα έργα πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών της μεγάλης πυρκαγιάς του Αυγούστου του 2023 στην πεδινή κοίτη των ρεμάτων «Ειρήνη» και «Κακόρεμα».
Ήδη από τον τίτλο της ανακοίνωσής της, η Διοίκηση της Περιφέρειας επιλέγει ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα: «Για τη Διοίκηση της Περιφέρειας ΑΜΘ το ζητούμενο δεν είναι ποιος θα πανηγυρίσει πρώτος, αλλά πώς θα προστατευθούν κάτοικοι, ζωικό κεφάλαιο και περιουσίες».
Και κατηγορεί την Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία ότι επιχειρεί να μετατρέψει ένα κρίσιμο ζήτημα αντιπλημμυρικής προστασίας σε πεδίο «πολιτικής αυτοδικαίωσης», παρουσιάζοντας ως δικό της επίτευγμα έναν διαγωνισμό τον οποίο, όπως σημειώνει, ούτε προκήρυξε ούτε διενήργησε.
Η Περιφέρεια επιμένει ότι το βασικό ζήτημα παραμένει η ταχύτερη δυνατή ολοκλήρωση του έργου, καθώς οι περιοχές γύρω από τα δύο ρέματα είναι σε μεγάλο μέρος κατοικημένες και φιλοξενούν παραγωγικές δραστηριότητες, με την αντιπλημμυρική προστασία τους να παραμένει αναγκαία.
Γιατί αμφισβητεί την εξοικονόμηση των 2,17 εκατ. ευρώ
Η Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία είχε υποστηρίξει ότι η νέα ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία απέδειξε στην πράξη πως το Δημόσιο θα εξοικονομήσει περίπου 2,17 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις προηγούμενες διαδικασίες διαπραγμάτευσης. Η Διοίκηση της Περιφέρειας απαντά ότι αυτή η σύγκριση παραβλέπει κρίσιμες οικονομικές και νομικές παραμέτρους.
Πρώτα επικαλείται την «οικονομία κλίμακος». Όπως εξηγεί, το νέο έργο προέκυψε από το άθροισμα των προϋπολογισμών των δύο έργων που είχαν προηγουμένως δημοπρατηθεί χωριστά με διαδικασία διαπραγμάτευσης. Οι ποσότητες, επομένως, είναι μεγαλύτερες και αυτό, κατά την Περιφέρεια, επηρεάζει το προσδοκώμενο κέρδος του υποψήφιου αναδόχου και κατ’ επέκταση την προσφορά του.
Η Περιφέρεια βάζει όμως στο τραπέζι και μία δεύτερη παράμετρο, την οποία θεωρεί καθοριστική: την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για τις αναθεωρήσεις των τιμών στα δημόσια έργα.
Όταν πραγματοποιήθηκε η διαδικασία διαπραγμάτευσης των δύο αρχικών έργων, τον Μάιο του 2025, σύμφωνα με την ανακοίνωση ίσχυε νομολογιακή αντιμετώπιση βάσει της οποίας δεν καταβάλλονταν αναθεωρήσεις στα νέα δημόσια έργα που είχαν δημοπρατηθεί μετά το τελευταίο τρίμηνο του 2022.
Η κατάσταση άλλαξε τον Μάρτιο του 2026 με τον Ν. 5290/2026, με τον οποίο, όπως αναφέρει η Περιφέρεια, οριστικοποιήθηκαν οι συντελεστές αναθεώρησης και πλέον οι ανάδοχοι μπορούν να πιστοποιούν και να πληρώνονται τις νόμιμες αναθεωρήσεις.
Κατά συνέπεια, υποστηρίζει η Περιφερειακή Αρχή, οι εργολάβοι του 2025 διαμόρφωσαν τις προσφορές τους γνωρίζοντας ότι δεν θα πληρωθούν αναθεωρήσεις, ενώ ο υποψήφιος ανάδοχος του διαγωνισμού του Ιουλίου 2026 γνωρίζει ότι αυτές θα καταβληθούν.
Και ακριβώς γι’ αυτό θεωρεί ότι δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα συγκρίνοντας απλώς τα ποσά των προσφορών.
«Παντελώς αβάσιμη» η εξοικονόμηση των 2,17 εκατ. ευρώ, λέει η Περιφέρεια
Η Διοίκηση γίνεται ακόμη πιο κατηγορηματική στο συγκεκριμένο σημείο: «Οι αναφορές της αντιπολίτευσης για εξοικονόμηση δημόσιου χρήματος της τάξεως των 2.170.000 ευρώ είναι παντελώς αβάσιμες».
Σύμφωνα με τη δική της θέση, το ποσό στο οποίο αναφέρεται η αντιπολίτευση αφορά την έκπτωση του έργου χωρίς να έχουν συνυπολογιστεί οι αναθεωρήσεις και με ΦΠΑ, και επομένως δεν αντιπροσωπεύει το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Η Περιφέρεια προσθέτει ότι ο ΦΠΑ αποτελεί έσοδο του Δημοσίου και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κέρδος του αναδόχου ή ως «εξοικονόμηση» που αποδίδεται σε μία πολιτική παράταξη.
Υπογραμμίζει ακόμη μία διαφορά: το νέο έργο έχει προβλεπόμενη διάρκεια 24 μηνών, έναντι 16 μηνών των προηγούμενων έργων, στοιχείο που, σύμφωνα με την ίδια, συνδέεται με το διαφορετικό αντικείμενο και τις απαιτήσεις υλοποίησης.
«Ο διαγωνισμός δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί»
Ένα ακόμη επιχείρημα της Περιφερειακής Αρχής είναι ότι μέχρι στιγμής έχει εγκριθεί το 1ο Πρακτικό από την Περιφερειακή Επιτροπή. Αυτό, όπως επισημαίνει, αποτελεί μόνο ένα στάδιο και όχι την ολοκλήρωση του διαγωνισμού.
Θα πρέπει να ακολουθήσουν όλα τα προβλεπόμενα στάδια, να προκύψει ο οριστικός ανάδοχος και στη συνέχεια να διαμορφωθεί το τελικό οικονομικό αντικείμενο. Γι’ αυτό και καλεί ουσιαστικά την αντιπολίτευση να περιμένει πριν εξαγάγει συμπεράσματα.
Η ανακοίνωση κλείνει επαναφέροντας τη συζήτηση από την πολιτική αντιπαράθεση στο ίδιο το έργο: «Το έργο θα κριθεί όταν ολοκληρωθεί και παραδοθεί στους κατοίκους. Εκεί βρίσκεται η πραγματική πολιτική ευθύνη και εκεί θα κριθούμε όλοι».
Για τη Διοίκηση της Περιφέρειας, όπως καταλήγει, η πραγματική «δικαίωση» θα είναι το έργο να εκπληρώσει τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκε: να προστατεύσει ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και την παραγωγική δραστηριότητα στον Έβρο.