Αρχαίο θέατρο Φιλίππων: «Μήδεια» φτιαγμένη από φως, σκοτάδι και σιωπή

Η τραγωδία του Ευριπίδη άνοιξε το θεατρικό πρόγραμμα του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων με μια υποβλητική σκηνοθεσία, μια καθηλωτική Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και σκηνικές εικόνες που δύσκολα ξεχνιούνται. Γράφει η Νατάσα Θεοδοσίου

Το 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων άνοιξε θεατρικά με την παράσταση «Μήδεια» του Ευριπίδη, με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στον ρόλο της Μήδειας, τη σκηνοθετική υπογραφή του Nikita Milivojević και ένα εξαιρετικό cast ηθοποιών [διαβάστε εδώ και εδώ].

Και παρά το ότι η βροχή ανέβαλλε τη μια εκ των δύο παραστάσεων, η οποία τελικά μεταφέρθηκε για την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, με ώρα έναρξης 21:30 [διαβάστε εδώ], ο απόηχος της παράστασης του Σαββάτου ήταν άρρηκτα δεμένος με την παραγωγή και κυρίως με το γεγονός ότι ο λόγος του Ευριπίδη ανέπνευσε και έφτασε ατόφιος στο σήμερα, αγγίζοντας τον σύγχρονο άνθρωπο, χωρίς υπερβολές και περίσσιους πειραματισμούς.

Γράφει η Νατάσα Θεοδοσίου

Πριν από λίγες ημέρες, η «Μήδεια» του Ευριπίδη άνοιξε το θεατρικό πρόγραμμα του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων, επιβεβαιώνοντας από την πρώτη της εμφάνιση ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παραγωγές του φετινού καλοκαιριού. Και μπορεί η δεύτερη προγραμματισμένη παράσταση να αναβλήθηκε εξαιτίας της έντονης βροχόπτωσης και να μεταφέρθηκε για τις 19 Ιουλίου, όμως η καλλιτεχνική της δυναμική είχε ήδη αποτυπωθεί στην πρεμιέρα, αφήνοντας στο κοινό την αίσθηση ότι παρακολούθησε μια παράσταση με διάρκεια, βάθος και ισχυρό καλλιτεχνικό αποτύπωμα.

Ο Nikita Milivojević προσεγγίζει την κορυφαία τραγωδία του Ευριπίδη με τόλμη, αλλά και βαθιά γνώση της ουσίας της. Δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει με σκηνοθετικές υπερβολές, ούτε να «εκσυγχρονίσει» επιφανειακά το έργο. Αντίθετα, δημιουργεί έναν σκηνικό κόσμο λιτό, σχεδόν τελετουργικό, όπου ο χρόνος μοιάζει να αναστέλλεται και κάθε λέξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Η ένταση γεννιέται από το βλέμμα, την αναμονή, την αίσθηση ότι η καταστροφή βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα πιο κοντά.

Στο επίκεντρο αυτής της συγκλονιστικής ανάγνωσης βρίσκεται η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Η επιστροφή της στον ρόλο της Μήδειας, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την ιστορική της ερμηνεία, δεν αποτελεί μια άσκηση νοσταλγίας. Είναι η ώριμη συνάντηση μιας σπουδαίας ηθοποιού με έναν ρόλο που μοιάζει να έχει πλέον εγγραφεί βαθιά μέσα της. Η Καραμπέτη γίνεται η ίδια η πληγωμένη γυναίκα που βλέπει τον κόσμο της να καταρρέει. Η οργή της δεν είναι εκρηκτική από την πρώτη στιγμή, καθώς ωριμάζει αργά, σχεδόν βασανιστικά, μέχρι να μετατραπεί σε μια αμείλικτη δύναμη που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. Με απόλυτο έλεγχο της φωνής, του σώματος και της έκφρασής της, παραδίδει μία από εκείνες τις ερμηνείες που δύσκολα ξεχνιούνται.

Εξαιρετική είναι και η εικαστική ταυτότητα της παράστασης. Οι σκηνικές εικόνες διαθέτουν σπάνια αισθητική αρτιότητα, θυμίζοντας ζωντανούς πίνακες που εναλλάσσονται μπροστά στα μάτια του θεατή. Οι φωτισμοί, τα κοστούμια και η σκηνογραφία δεν λειτουργούν απλώς ως συνοδευτικά στοιχεία της αφήγησης, αλλά ως ισότιμοι αφηγητές της τραγωδίας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στο αρχέγονο και στο διαχρονικό.

Ο Χορός αποτελεί έναν ακόμη από τους μεγάλους πρωταγωνιστές της παραγωγής. Δεν περιορίζεται στον παραδοσιακό ρόλο του σχολιαστή των γεγονότων, αλλά γίνεται ένα ζωντανό σώμα που αναπνέει μαζί με τη Μήδεια. Η εξαιρετική κινησιολογία, η μουσικότητα του λόγου και η σκηνική του πειθαρχία δημιουργούν μια ατμόσφαιρα σχεδόν υπνωτική, ενισχύοντας τη δραματική ένταση χωρίς περιττές υπερβολές.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί η ποιότητα ολόκληρου του θιάσου, που υπηρετεί με συνέπεια το σκηνοθετικό όραμα, καθώς και ο ρυθμός της παράστασης, ο οποίος επιτρέπει στον θεατή να βυθιστεί σταδιακά στον κόσμο της τραγωδίας. Τίποτα δεν μοιάζει βιαστικό ή επιτηδευμένο, καθώς όλα λειτουργούν με ακρίβεια, αφήνοντας τον λόγο του Ευριπίδη να αναπνεύσει και να φτάσει ατόφιος στο σήμερα.

Η «Μήδεια» του Milivojević δεν αποτέλεσε μόνο μια παράσταση που αναζητά εύκολους εντυπωσιασμούς. Μπορούμε να κάνουμε λόγο για μια ολοκληρωμένη θεατρική εμπειρία, όπου η σκηνοθεσία, οι ερμηνείες, η εικαστική αισθητική και η δύναμη του αρχαίου λόγου συνθέτουν ένα αποτέλεσμα υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου.

Σε μια εποχή όπου το θέατρο συχνά αναζητά διαρκώς το καινούργιο, αυτή η παραγωγή υπενθυμίζει ότι η πραγματική ανανέωση δε βρίσκεται στην ανατροπή του κλασικού, αλλά στην ικανότητα να το φωτίζεις με τρόπο που να αγγίζει τον σύγχρονο άνθρωπο. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτής της «Μήδειας».