Την έντονη ανησυχία της για το μέλλον της δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης εκφράζει η Ακομμάτιστη Φοιτητική Πρωτοβουλία Καβάλας (ΑΦΠΚ) με ανοικτή επιστολή της προς το Υπουργείο Παιδείας.
Αφορμή αποτελούν τα απογοητευτικά αποτελέσματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027, όπου στο Τμήμα Φυσικής του Δ.Π.Θ. στην Καβάλα καταγράφηκαν μόλις πέντε (5) επιτυχόντες σε ενενήντα τρεις (93) διαθέσιμες θέσεις στη γενική σειρά των ημερήσιων ΓΕΛ. Η παράταξη τονίζει ότι οριζόντιοι βαθμολογικοί περιορισμοί όπως η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) δεν αποτυπώνουν τις πραγματικές δυνατότητες των υποψηφίων, ενώ παράλληλα ερημώνουν τα πανεπιστημιακά τμήματα της περιφέρειας. Σύμφωνα με την ΑΦΠΚ, η αναβάθμιση των σπουδών δεν επιτυγχάνεται με αποκλεισμούς, αλλά με ουσιαστική στήριξη των φοιτητών και των ιδρυμάτων.
Με βάση αυτά, η ΑΦΠΚ ζητά άμεσα από την Πολιτεία:
- Κατάργηση της ΕΒΕ για τη διεύρυνση της πρόσβασης στα δημόσια πανεπιστήμια.
- Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης με έμφαση σε υποδομές, εργαστήρια και φοιτητική μέριμνα.
- Στοχευμένα μέτρα ενίσχυσης και προβολής του Τμήματος Φυσικής Δ.Π.Θ.
- Σαφές θεσμικό πλαίσιο για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων Φυσικής, ώστε να συνδεθούν ουσιαστικά με την αγορά εργασίας.
«Στόχος μας δεν είναι απλώς να επισημάνουμε ένα πρόβλημα, αλλά να συμβάλουμε με υπευθυνότητα στην αναζήτηση λύσεων που θα ενισχύσουν το δημόσιο πανεπιστήμιο», καταλήγει η ανακοίνωση της παράταξης.
Η ανοιχτή επιστολή που έχει θέμα «ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ενίσχυση του Τμήματος Φυσικής Δ.Π.Θ. και επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων Τμημάτων Φυσικής» και υπογράφεται από τον πρόεδρο της Κωνσταντίνο Παππά και τα μέλη Αγραπίδη Γιώργο, Γκαρά Παντελεήμων, Δημητρακοπούλου Νίκη Ειρήνη, Χαλκιά Έλενα και Ψαθά Άννα αναφέρει αναλυτικά:
«Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Με την παρούσα ανοικτή επιστολή, η Ακομμάτιστη Φοιτητική Πρωτοβουλία Καβάλας (ΑΦΠΚ) επιθυμεί να θέσει υπόψη του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ζητήματα που αφορούν την πρόσβαση στη δημόσια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) και την ανάγκη ουσιαστικής στήριξης των δημόσιων πανεπιστημίων. Αφορμή για την παρέμβασή μας αποτελεί, μεταξύ άλλων, ο ιδιαίτερα χαμηλός αριθμός επιτυχόντων στο Τμήμα Φυσικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στην Καβάλα κατά το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία των αποτελεσμάτων των Πανελλαδικών Εξετάσεων, στη γενική σειρά των υποψηφίων των ημερήσιων Γενικών Λυκείων (ΓΕΛ), για την κατηγορία του 90%, καταγράφηκαν μόλις πέντε (5) επιτυχόντες σε ενενήντα τρεις (93) διαθέσιμες θέσεις. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να εξεταστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν την πρόσβαση στις πανεπιστημιακές σπουδές, την επιλογή συγκεκριμένων τμημάτων και τη δυνατότητά τους να προσελκύουν νέους φοιτητές. Με γνώμονα την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, την ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη διαμόρφωση ουσιαστικών προοπτικών για τη νέα γενιά, καταθέτουμε τις θέσεις και τις προτάσεις μας, ζητώντας την εξέταση συγκεκριμένων λύσεων από την Πολιτεία.
Αναγνωρίζουμε ότι το Υπουργείο Παιδείας και τα πανεπιστημιακά ιδρύματα έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες και έχουν προχωρήσει σε ενέργειες που συμβάλλουν στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν ουσιαστική αντιμετώπιση. Η αναγνώριση των θετικών προσπαθειών δεν αναιρεί την ανάγκη να επισημαίνονται οι αδυναμίες και να αναζητούνται τρόποι βελτίωσης. Θεωρούμε ότι η εκπαιδευτική πολιτική οφείλει να αξιολογείται με βάση τα αποτελέσματά της, τις πραγματικές ανάγκες των φοιτητών και τις δυνατότητες των δημόσιων πανεπιστημίων να προσφέρουν ποιοτικές σπουδές με ίσους όρους.
Η μεγάλη απόσταση μεταξύ των διαθέσιμων θέσεων και του αριθμού των επιτυχόντων στο Τμήμα Φυσικής του Δ.Π.Θ. στην Καβάλα δημιουργεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του ισχύοντος συστήματος εισαγωγής, αλλά και με τις ευρύτερες συνθήκες που επηρεάζουν τις επιλογές των υποψηφίων. Το συγκεκριμένο στοιχείο δεν αρκεί, από μόνο του, για να αποδοθεί αποκλειστικά στην ΕΒΕ η μη κάλυψη των θέσεων. Αποτελεί, ωστόσο, σοβαρή αφορμή για τη διερεύνηση των επιπτώσεών της, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως η χρηματοδότηση και η στελέχωση των τμημάτων, οι συνθήκες φοίτησης, η ενημέρωση των υποψηφίων και οι επαγγελματικές προοπτικές που συνδέονται με τις σπουδές τους.
Η ΑΦΠΚ τάσσεται υπέρ της κατάργησης της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, καθώς θεωρεί ότι ένας οριζόντιος βαθμολογικός περιορισμός δεν αποτυπώνει πάντοτε το σύνολο των δυνατοτήτων και των προοπτικών κάθε υποψηφίου. Οι επιδόσεις στις Πανελλαδικές Εξετάσεις αποτελούν την αποτύπωση της επίδοσης των υποψηφίων σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν μπορούν, από μόνες τους, να καθορίσουν πλήρως τις δυνατότητές τους ή να προδικάσουν την ακαδημαϊκή τους πορεία. Παράλληλα, η εφαρμογή της ΕΒΕ περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές όσων δεν συγκεντρώνουν την απαιτούμενη βαθμολογία και μπορεί να συνδέεται με την παραμονή θέσεων κενών. Η διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών, ωστόσο, δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον περιορισμό της πρόσβασης, αλλά απαιτεί κατάλληλη ακαδημαϊκή υποστήριξη και επαρκείς πόρους για τα ίδια τα ιδρύματα.
Πιστεύουμε ότι η πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με την ευθύνη της Πολιτείας να διασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την ομαλή φοίτηση και την ολοκλήρωση των σπουδών. Η ποιότητα ενός δημόσιου πανεπιστημίου δεν εξασφαλίζεται μόνο μέσω του αριθμού των εισακτέων. Προϋποθέτει επαρκές διδακτικό και διοικητικό προσωπικό, σύγχρονα εργαστήρια, συντηρημένες και λειτουργικές υποδομές, ουσιαστική φοιτητική μέριμνα και σταθερή χρηματοδότηση. Η διεύρυνση της πρόσβασης και η αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους, αλλά δύο αναγκαίες προϋποθέσεις για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας.
Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουμε την ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για τη δημόσια Παιδεία και, ειδικότερα, για τα δημόσια πανεπιστήμια. Η ενίσχυση των ιδρυμάτων μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της εκπαιδευτικής και ερευνητικής λειτουργίας τους, στην υποστήριξη των φοιτητών και στην αντιμετώπιση προβλημάτων που δυσχεραίνουν την προσέλκυση νέων φοιτητών. Παράλληλα, θεωρούμε αναγκαία τη συστηματική διερεύνηση των αιτιών της χαμηλής κάλυψης των διαθέσιμων θέσεων, με τεκμηριωμένα στοιχεία και χωρίς γενικεύσεις που αποδίδουν την ευθύνη αποκλειστικά στους υποψηφίους.
Το Τμήμα Φυσικής του Δ.Π.Θ. στην Καβάλα αποτελεί μέρος του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας και μπορεί να προσφέρει ουσιαστική επιστημονική εκπαίδευση και ερευνητικές δυνατότητες. Η στήριξή του αφορά τόσο την πανεπιστημιακή κοινότητα όσο και τους νέους της Καβάλας και της ευρύτερης περιοχής, οι οποίοι πρέπει να έχουν ουσιαστικές δυνατότητες πρόσβασης σε δημόσιες πανεπιστημιακές σπουδές. Η ενίσχυση του Τμήματος χρειάζεται να στηρίζεται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες του σε προσωπικό, εξοπλισμό και υποδομές, θα αναδεικνύει το εκπαιδευτικό και ερευνητικό του έργο και θα βελτιώνει τις συνθήκες φοίτησης. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η έγκυρη ενημέρωση των μαθητών και των υποψηφίων για το αντικείμενο της Φυσικής, το περιεχόμενο των σπουδών και τις δυνατότητες επιστημονικής εξέλιξης που προσφέρει.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η ενίσχυση των Τμημάτων Φυσικής συνδέεται άμεσα με τη σαφή ενημέρωση για τις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων τους. Η αξιοποίηση των επιστημονικών γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτώνται κατά τη διάρκεια των σπουδών προϋποθέτει σαφές θεσμικό πλαίσιο, ουσιαστική σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με την έρευνα και την αγορά εργασίας, καθώς και ενημέρωση για τις δυνατότητες απασχόλησης σε διαφορετικούς επιστημονικούς και επαγγελματικούς τομείς. Για τον λόγο αυτό, κρίνουμε αναγκαία την εξέταση των ζητημάτων που αφορούν τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων Φυσικής, με στόχο την αποσαφήνιση του σχετικού πλαισίου και την ενίσχυση της δυνατότητας αξιοποίησης των προσόντων τους. Η ανάδειξη αυτών των προοπτικών μπορεί να βοηθήσει τους υποψηφίους να επιλέγουν τις σπουδές τους με πληρέστερη ενημέρωση και μεγαλύτερη βεβαιότητα για τις δυνατότητες που τους προσφέρονται.
Με βάση τα παραπάνω, καλούμε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού να εξετάσει ουσιαστικά τους προβληματισμούς μας και να προχωρήσει στις αναγκαίες ενέργειες για τη διεύρυνση της πρόσβασης στη δημόσια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και την ενίσχυση του Τμήματος Φυσικής του Δ.Π.Θ. στην Καβάλα. Ειδικότερα, η Ακομμάτιστη Φοιτητική Πρωτοβουλία Καβάλας ζητά:
- Την επανεξέταση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής με στόχο την κατάργησή της, ώστε να διευρυνθούν οι δυνατότητες πρόσβασης στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και να περιοριστούν οι αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί υποψηφίων από τις διαθέσιμες εκπαιδευτικές επιλογές.
- Την ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για τη δημόσια Παιδεία και τα δημόσια πανεπιστήμια, με έμφαση στην επαρκή στελέχωση, στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και των εργαστηρίων, στην κάλυψη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών και στη βελτίωση της φοιτητικής μέριμνας.
- Τη διερεύνηση και τη διαφανή δημοσιοποίηση των στοιχείων που αφορούν την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων στο Τμήμα Φυσικής του Δ.Π.Θ. στην Καβάλα, με ειδική αναφορά στα αποτελέσματα του ακαδημαϊκού έτους 2026–2027, κατά το οποίο καταγράφηκαν πέντε (5) επιτυχόντες σε ενενήντα τρεις (93) διαθέσιμες θέσεις στη γενική κατηγορία των ημερήσιων ΓΕΛ, καθώς και στην εξέταση των παραγόντων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη απόκλιση.
- Τη λήψη στοχευμένων μέτρων για την ενίσχυση και την ανάδειξη του Τμήματος Φυσικής στην Καβάλα, μέσα από τη βελτίωση των συνθηκών φοίτησης, την υποστήριξη του εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου, την ενίσχυση των αναγκαίων υποδομών και την ουσιαστική ενημέρωση των υποψηφίων για το αντικείμενο και τις προοπτικές των σπουδών.
- Την εξέταση των ζητημάτων που αφορούν τα επαγγελματικά δικαιώματα και τις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων Τμημάτων Φυσικής, με στόχο τη σαφέστερη αποτύπωση του σχετικού θεσμικού πλαισίου, την καλύτερη ενημέρωση για τις δυνατότητες απασχόλησης και την ενίσχυση της αξιοποίησης των επιστημονικών τους προσόντων.
Πιστεύουμε ότι η αντιμετώπιση των παραπάνω ζητημάτων απαιτεί τεκμηριωμένες αποφάσεις, ουσιαστική συνεργασία και συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Στόχος μας δεν είναι απλώς να επισημάνουμε ένα πρόβλημα, αλλά να συμβάλουμε με υπευθυνότητα στην αναζήτηση λύσεων που θα ενισχύσουν το δημόσιο πανεπιστήμιο και θα προσφέρουν στους νέους περισσότερες ουσιαστικές εκπαιδευτικές δυνατότητες. Με σεβασμό στον θεσμικό σας ρόλο, ζητούμε να εξεταστούν οι προτάσεις μας και να υπάρξει ενημέρωση σχετικά με τις δυνατότητες ανταπόκρισης της Πολιτείας στα ζητήματα που αναδεικνύονται στην παρούσα επιστολή».