Νέα Καρβάλη: Ψηφιοποιούνται χιλιάδες ιστορικά τεκμήρια από την Καππαδοκία. Ένας ανεκτίμητος θησαυρός στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων

Έγγραφα τριών αιώνων, σπάνια βιβλία, φωτογραφίες, χάρτες και προφορικές μαρτυρίες από το Ιστορικό Αρχείο του Κέντρου Καππαδοκικών Μελετών «Η Ναζιανζός» μπαίνουν στην ψηφιακή εποχή, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού

Ένα σημαντικό έργο για τη διάσωση και την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του Καππαδοκικού Ελληνισμού ξεκίνησε στη Νέα Καρβάλη Καβάλας, με την επεξεργασία και ψηφιοποίηση του πολύτιμου αρχειακού και οπτικοακουστικού υλικού που φυλάσσεται στο Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών «Η Ναζιανζός».

Η πρωτοβουλία υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, και συγκεκριμένα τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Τμήμα Μουσείων, με στόχο την ένταξη του υλικού στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων.

Πρόκειται για ένα εκτεταμένο ιστορικό απόθεμα που περιλαμβάνει χιλιάδες έγγραφα, βιβλία και χειρόγραφα, παλιές φωτογραφίες, σπάνιες γκραβούρες, χάρτες και ηχογραφημένες μαρτυρίες, καταγράφοντας διαφορετικές πτυχές της ζωής, της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς των Καππαδοκών.

Τι περιλαμβάνει ο ιστορικός θησαυρός που ψηφιοποιείται

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου που εξέδωσε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 το Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών «Η Ναζιανζός», το έργο περιλαμβάνει:

  • 5.000 αρχειακά έγγραφα του 18ου, 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, καθώς και εφημερίδες στα ελληνικά και στα καραμανλίδικα, με υλικό που φτάνει έως το 1940.
  • 1.050 βιβλία και χειρόγραφα, προερχόμενα από τη βιβλιοθήκη των μοναστηριών της Επισκοπής Ναζιανζού και τη μοναστική αδελφότητα του Γκέλβερι. Πρόκειται για εκκλησιαστικά και εκπαιδευτικά τεκμήρια στην ελληνική και την καραμανλίδικη γραφή.
  • 700 ιστορικές φωτογραφίες, της περιόδου 1880–1940, που αποτυπώνουν την Καππαδοκία αλλά και την πρώτη εγκατάσταση των Καππαδοκών στην Ελλάδα.
  • 190 γκραβούρες περιηγητών του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα, οι οποίες απεικονίζουν αρχαίους ελληνικούς τόπους της Μικράς Ασίας.
  • 600 κασέτες ήχου και βίντεο, που περιλαμβάνουν αρχείο προφορικών μαρτυριών.
  • 150 πρωτότυπους χάρτες, από τον 16ο αιώνα έως το 1940, με γεωγραφικές αναφορές στην Καππαδοκία, τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς και στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο.

Από την Καππαδοκία στη Νέα Καρβάλη: Η μνήμη που διασώθηκε

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι φωτογραφίες που καλύπτουν τόσο την περίοδο της ζωής στην Καππαδοκία όσο και τα πρώτα χρόνια εγκατάστασης στην Ελλάδα. Μέσα από αυτές, αλλά και μέσα από τα προσωπικά τεκμήρια και τις προφορικές μαρτυρίες, διατηρούνται πολύτιμες πληροφορίες για την καθημερινότητα, την εκπαίδευση, τη θρησκευτική ζωή και τις παραδόσεις των ελληνικών κοινοτήτων της Μικράς Ασίας.

Ξεχωριστή θέση στο αρχείο κατέχουν επίσης τα βιβλία και τα χειρόγραφα της Επισκοπής Ναζιανζού και της μοναστικής αδελφότητας του Γκέλβερι, τα οποία συνδέουν τη σημερινή Νέα Καρβάλη με τον τόπο καταγωγής των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή.

Η ψηφιοποίηση των τεκμηρίων δημιουργεί νέες δυνατότητες για τη διατήρηση του υλικού και τη μελλοντική αξιοποίησή του από ερευνητές, ιστορικούς και εκπαιδευτικούς.

Ένας πολιτιστικός πλούτος που περιμένει την ανάδειξή του

Στην ανακοίνωσή του, το Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών υπογραμμίζει τη σημασία του Ιστορικού και Εθνολογικού Μουσείου Ελληνικού Καππαδοκικού Πολιτισμού, της συλλογής παραδοσιακών φορεσιών και υφασμάτων, καθώς και του Ιστορικού Αρχείου των Καππαδοκών.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, όλα αυτά αποτελούν «Πολιτισμικό πλούτο για την Καβάλα μας και όχι μόνο» και «καρτερικά περιμένουν την ανάδειξη και αξιοποίησή τους».