Σε ανατιμολόγηση των δανείων του νόμου Κατσέλη εκτιμάται ότι θα πρέπει να προχωρήσουν οι τράπεζες και τα funds που έχουν αγοράσει αυτά τα δάνεια, προκειμένου να «προσαρμοστούν» στην απόφαση του Αρείου Πάγου, που ορίζει ως βάση υπολογισμού του επιτοκίου τη μηνιαία δόση του δανείου και όχι το σύνολο του άληκτου κεφαλαίου.
Η απόφαση αφορά 250.000 φυσικά πρόσωπα και περίπου 200.000 πρώτες κατοικίες, που έλαβαν προστασία από τον σχετικό νόμο, ρυθμίζοντας δάνεια ύψους 12,5 δισ. ευρώ περίπου, η πλειοψηφία των οποίων έχει υπαχθεί στον μηχανισμό κρατικών εγγυήσεων, τον «Ηρακλή». Οι δανειολήπτες αυτοί, όπως εξηγούν νομικοί κύκλοι, «νομιμοποιούνται» τώρα με βάση την απόφαση να διεκδικήσουν τα ποσά που τους καταλογιστεί επί σειρά ετών και τα οποία
οδήγησαν στην διόγκωση της συνολικής οφειλής τους.
Η ανατροπή της μέχρι σήμερα πρακτικής για τον υπολογισμό του επιτοκίου σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς των funds, οδηγεί σε «ζημιά» 1,3 δισ. ευρώ, καθώς μειώνει δραστικά το συνολικό ύψος της οφειλής. Ενδεικτικό της διαφοράς που δημιουργείται από τις δύο διαφορετικές μεθόδους υπολογισμού είναι ότι για ένα δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3% και διάρκεια αποπληρωμής 20 χρόνια, ο εκτοκισμός στο σύνολο του κεφαλαίου ανεβάζει τη συνολική οφειλή στα 135.000 ευρώ και τη μηνιαία δόση στα 560 ευρώ περίπου. Ο εκτοκισμός μόνο της δόσης θα περιόριζε δραστικά τους τόκους που θα επιβαρύνονταν το ίδιο δάνειο, αφού θα είχε δόση 416 ευρώ το μήνα και μόλις 12,5 ευρώ τόκους ανά δόση, δηλαδή συνολικά 3.000 ευρώ τόκους για όλη την διάρκεια της 20ετούς αποπληρωμής.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση του Αρείου Πάγου ήταν ότι ο νομοθέτης στο πλαίσιο του 3869 (νόμος Κατσέλη) προστάτευε την πρώτη κατοικία μετά από «κούρεμα» στο επίπεδο της εμπορικής αξίας του ακινήτου. Έτσι εάν κάποιος χρωστούσε π.χ. 150.000 ευρώ και η αξία της πρώτης τους κατοικίας ήταν 100.000 ευρώ, μπορούσε στο πλαίσιο της πτώχευσης να πετύχει το κούρεμα της οφειλής κατά 50.000 ευρώ. Το υπόλοιπο της οφειλής των 100.000 ευρώ ρυθμιζόταν για έως και 20 χρόνια με ορισμένη δόση -στη συγκεκριμένη περίπτωση 416 ευρώ το μήνα- η οποία επιβαρύνονταν με το συμβατικό επιτόκιο ενός κοινού στεγαστικού δανείου.
Η πρακτική που ακολουθήθηκε ήταν ο υπολογισμός της οφειλής των 100.000 ευρώ στη βάση του τοκοχρεωλυτικού δανείου, αυξάνοντας το συνολικό ποσό αλλά και τη μηνιαία δόση πάνω από αυτό που όρισε το δικαστήριο όταν ο οφειλέτης ρύθμισε την οφειλή του. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μαζικές προσφυγές, με συνέπεια τα πρωτοβάθμια δικαστήρια της χώρας να καταφύγουν στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προκειμένου να κρίνει αμετάκλητα το θέμα, δίνοντας τέλος στην ανασφάλεια δικαίου που έχει δημιουργηθεί.
Τραπεζικοί κύκλοι δεν κρύβουν πάντως την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο εκτός από τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, αντίστοιχες διεκδικήσεις να εγείρουν και άλλες κατηγορίες οφειλετών, όπως π.χ. όσοι εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί, αλλά όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, η πραγματική επίπτωση θα πρέπει να αξιολογηθεί αφού μελετηθεί η απόφαση του Αρείου Πάγου.
Σύμφωνα με άλλες πηγές πάντως ο υπολογισμός του επιτοκίου στη μηνιαία δόση, ακυρώνει την αξία του χρήματος στη διάρκεια του χρόνου και οδηγεί ουσιαστικά σε άτοκο δανεισμό. Έτσι ο δανειστής δεν αμείβεται για το κεφάλαιο που έχει δεσμεύσει και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης είτε με τη μορφή αυξημένων εγγυήσεων είτε ακόμα και με κλείσιμο της κάνουλας των δανείων από την πλευρά του τραπεζικού συστήματος.
Ικανοποίηση από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη
Ως μια κορυφαία στιγμή για την Ελληνική Δικαιοσύνη χαρακτηρίζει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη την απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία βάζει φρένο στις παράνομες πρακτικές των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων και προσφέρει ουσιαστική προστασία στους δανειολήπτες.
Οι 35 δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου που ψήφισαν υπέρ των δανειοληπτών, αναγνώρισαν -όπως τονίζεται- το πραγματικό διακύβευμα για χιλιάδες οικογένειες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια βίωσαν έναν αδιάκοπο οικονομικό και ψυχολογικό εφιάλτη, παρά το γεγονός ότι κατέβαλαν κανονικά τις δόσεις τους για τη διάσωση της κύριας κατοικίας τους.
«Η απόφαση αυτή ύψωσε ένα τείχος προστασίας απέναντι στην υπέρμετρη εκμετάλλευση, την αυθαιρεσία και την οικονομική αποστέγνωση που υπέστησαν οι οφειλέτες», επισημαίνει ο Σύλλογος, εκφράζοντας θερμές ευχαριστίες προς τους δικαστές που στάθηκαν στο πλευρό των δανειοληπτών.
Παρά τη σημαντική αυτή νίκη, ο Σύλλογος ξεκαθαρίζει πως ο αγώνας δεν τελειώνει εδώ. Όπως καταγγέλλεται, τα funds δεν παρανομούν μόνο στον υπολογισμό των τόκων επί του άληκτου κεφαλαίου, αλλά έχουν αλλοιώσει συνολικά τις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες:
- επιβάλλονται τόκοι στο αρχικό κεφάλαιο των ρυθμισμένων οφειλών
- οι δικαστικώς αναδιαρθρωμένες οφειλές εμφανίζονται λογιστικά ως «νέα δάνεια»
- δεν χορηγούνται δοσολόγια στους δανειολήπτες, με αποτέλεσμα να αγνοούν τι πληρώνουν και για ποιο λόγο
Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται η συστηματική καθυστέρηση των Εταιρειών Διαχείρισης ακόμη και στην έκδοση απλών βεβαιώσεων, ενώ οι ψηφιακές πλατφόρμες ενημέρωσης -όπως καταγγέλλεται- εμφανίζουν τα αρχικά ποσά των οφειλών, αγνοώντας τις δικαστικές αποφάσεις και παρουσιάζοντας ανύπαρκτα ληξιπρόθεσμα χρέη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ζήτημα των προσωπικών δεδομένων, καθώς, σύμφωνα με τον Σύλλογο, οι πλατφόρμες απαιτούν πρόσβαση στο σύνολο των φορολογικών και οικονομικών στοιχείων των δανειοληπτών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Τέλος, γίνεται λόγος για πιέσεις, απειλές και απαξιωτική συμπεριφορά απέναντι στους δανειολήπτες που αντιδρούν στις πρακτικές αυτές, με τον Σύλλογο να ξεκαθαρίζει πως όλα τα παραπάνω «χρήζουν άμεσης αλλαγής και σαφούς βελτίωσης».
«Η πρώτη νίκη κατακτήθηκε, όμως ο αγώνας συνεχίζεται μέχρι την τελική δικαίωση», τονίζεται χαρακτηριστικά, με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Δανειοληπτών Νόμου Κατσέλη να δηλώνει «παρών» για τη διόρθωση των χρόνιων στρεβλώσεων σε βάρος των οφειλετών.
*Με πληροφορίες από kathimerini και ereportaz.gr