Υπάρχουν γεγονότα που δεν πρέπει να ξεχαστούν, γιατί δεν ανήκουν μόνο σε όσους τα έζησαν αλλά και στις γενιές που ακολουθούν. Η ιστορία του Θεάτρου στο Ακόντισμα στη Νέα Καρβάλη είναι μια τέτοια περίπτωση. Είναι η ιστορία ενός οράματος που γεννήθηκε μέσα από τη συλλογική προσπάθεια, τη σκληρή δουλειά και την αγάπη για τον τόπο. Ο Καπλάνης Ιωσηφίδης καταγράφει, με τη ζωντάνια του αυτόπτη μάρτυρα, τη διαδρομή προς τα εγκαίνια της 9ης Ιουλίου 1983 και τις στιγμές που σηματοδότησαν τη γέννηση ενός θεσμού με διαχρονική προσφορά.
«Ήταν Σάββατο 9 Ιουλίου 1983.Πυρετώδεις οι προετοιμασίες για τα εγκαίνια του Θεάτρου της Στέγης Πολιτισμού στο νταμάρι στο Ακόντισμα.
Ενθουσιασμός, όραμα, κόπος και πάθος άνευ όρων, σκληρή χειρωνακτική δουλειά 87 ημερών από τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου.
Έτσι μεταμορφώσαμε το νταμάρι απ’ όπου βγήκαν οι πέτρες για να κτισθεί ο Προσφυγικός οικισμός της Νέας Καρβάλης το 1924 και τα χαλίκια για να στρωθεί η αμαξιτή οδός Καβαλας-Ξάνθης στη συνέχεια το 1932, αυτόν το σκουπιδότοπο της 11ης Μεραρχίας της Καβάλας, σε ανοικτό θέατρο. Είναι και παραμένει μια υποδειγματική, λειτουργική, περιβαλλοντολογική αποκατάσταση.
Καλεσμένοι να τιμήσουν τα εγκαίνια, η αείμνηστη Υπουργός Μελίνα Μερκούρη και η αξέχαστη φίλη και συνοδοιπόρος στο έργο μας και στα μονοπάτια της παραδοσιακής μουσικής Δόμνα Σαμίου.
Το πρωί του Σαββάτου μου τηλεφωνούν από το γραφείο της Υπουργού Πολιτισμού. Η Μελίνα δε θα΄ρθει στα εγκαίνια, θα ’ρθει αργότερα, το Σεπτέμβρη. Έτσι έγινε.
Μου παραγγέλνουν όμως, το απόγευμα στις 7 να πάω να συναντήσω στο ξενοδοχείο Ωκεανίς τον σκηνοθέτη και συνεργάτη της Υπουργού Μίνω Βολανάκη για να μου δώσει το μήνυμα της Μελίνας για τα εγκαίνια.
Ο Μίνως το ίδιο βράδυ,7 Ιουλίου 1983, είχε παράσταση στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων. Ήταν ο “Οιδίπους τύραννος” με τον Νίκο Κούρκουλο και την Κατερίνα Χέλμη.
Η Δόμνα Σαμίου είχε ήδη έλθει από νωρίς το πρωί. Την άφησα να κάνει πρόβες για τη βραδινή έναρξη με τα παιδιά της Στέγης.
Επτά ακριβώς το απόγευμα, βρισκόμουν στην ρεσεψιόν του ξενοδοχείου Ωκεανίς.
-Τον Κύριο Μίνω Βολανάκη παρακαλώ…
-Βγήκε πριν λίγο έξω, η απάντηση.
Βγαίνω έξω από το ξενοδοχείο. Κόσμος πολύς γύρω, νεολαία που πιθανόν περίμενε να κατέβουν οι ηθοποιοί. Στέκομαι στο πεζοδρόμιο και παρατηρώ τον ουρανό που έχει συννεφιάσει με μαύρα απειλητικά σύννεφα παντού. Ο καιρός πάει για βροχή.
Ο καημός μου τα εγκαίνια.
Παραδίπλα όρθιος στέκεται κύριος, ψηλός ,στρογγυλοπρόσωπος με σπαστά μαλλιά. Κοιτά επίμονα και ανήσυχος τον συννεφιασμένο ουρανό.Εντύπωση μου ’κανε η μπεζ καμπαρντίνα που φορούσε κατακαλόκαιρο.
Κάποια στιγμή εντελώς ήρεμα γυρίζει και μου λέει:
-Καλά εγώ έχω το βράδυ πρεμιέρα στους Φιλίππους και παρατηρώ ανήσυχος τον ουρανό. Εσύ τι λόγο έχεις να κάνεις το ίδιο;
Έχω κι εγώ λόγο κύριε, του απαντώ. Απόψε είναι τα εγκαίνια του Θεάτρου στη Νέα Καρβάλη και προσπαθώ να μαντέψω αν βρέξει.
-Ά, εσύ είσαι ο Καπλάνης, μου λέει.
-Ναι, κι εσείς είστε ο Μίνως Βολανάκης;
Ανταλλάξαμε δυο κουβέντες στα όρθια, μου ‘δωσε το μήνυμα της Μελίνας και συμφωνήσαμε την επομένη, Κυριακή πρωί -πρωί, να ‘ρθει να δει το θέατρο από κοντά και να το φωτογραφίσει.
Το βράδυ έγιναν τα εγκαίνια με βροχή, κατακλυσμός, αλλά γίνανε.
Όλη η Καρβάλη, νέοι, γέροι, η νεολαία μας, τα παιδιά μας, όλοι μαζί με πόθο και πάθος πιασμένοι στον κύκλο χορεύαμε, τραγουδούσαμε, χαιρόμασταν όλοι μαζί. Όλη η σειρά των επισήμων της πόλης παρόντες. Στιγμές πρωτόγνωρες, αξέχαστες.
Έβρεχε κατά διαστήματα καταρακτωδώς αλλά κανείς δεν έφευγε από το θέατρο. Οι μουσικοί της Δόμνας Σαμίου δυό φορές κόντεψαν να πάθουν ηλεκτροπληξία αλλά συνέχιζαν. Η αξέχαστη Δόμνα τους παρότρυνε. Οσο κι αν βρέχει, εμείς θα συνεχίζουμε.
Τα παιδιά μας στην ορχήστρα του θεάτρου χόρευαν «Ας αρχίσουν οι χοροί…»¨του Διονύση Σαββόπουλου, χορούς Καππαδοκικούς με τα κρόταλα, κυκλικούς και ελικοειδής. Χαρά απερίγραπτη. Ενθουσιασμός πηγαίος και πρωτόγνωρος.
Επτά η ώρα το πρωί της επομένης, Κυριακή 10 Ιουλίου, μαζί με δύο νεαρούς ηθοποιούς, έφτασε στο θέατρο ο Μίνως Βολανάκης.
Βάδισε σιωπηλός στη στρωμένη με αμμοχάλικο ορχήστρα. Γονάτισε στο κέντρο, αμίλητος, κοιτούσε διερευνητικά γύρω, απήγγειλε ένα -δύο στίχους αρχαίας τραγωδίας για να δοκιμάσει την ακουστική του θεάτρου, δάκρυσε με δάκρυα ειλικρινούς χαράς.Ο ενθουσιασμός του ήταν εμφανής.
Γύρισε προς το μέρος μου λέγοντας:
Καπλάνη πέτυχε. Η ακουστική είναι θαυμάσια.
Λίγο αργότερα σηκώθηκε. Φέρτε μου μια σκούπα, είπε. Εγώ θα σκουπίσω για πρώτη φορά αυτό το Θέατρο.
Ένιωσα ότι αυτή ήταν η πιο Ιερή στιγμή των εγκαινίων του θεάτρου.
Σκούπισε τις κερκίδες και το χώρο γύρω (ήταν όπως τον αφήσαμε το προηγούμενο βράδυ, γεμάτο αποτσίγαρα, χαρτιά και άδεια κουτιά αναψυκτικών).Στη συνέχεια ζήτησε από τους συνοδούς του να τραβήξουν φωτογραφίες και λίγο πριν φύγει:
-Καπλάνη, θέλεις από σήμερα να βοηθήσω να ζωντανέψει αυτό το θέατρο;
-Ναι, ευχαρίστως, του απάντησα.
-Ωραία, και η Δόμνα πιστεύω θα δεχθεί να βοηθήσει.
-Είμαι σίγουρος για αυτό. Θα της μιλήσω σε λίγο, όταν βρεθούμε.
-Κατέβα στην Αθήνα, να μιλήσουμε με τη Μελίνα, θα μιλήσω και στο Γιάννη Βόγλη.
Οι τρείς μας θα το αναλάβουμε.
Αυτή ήταν η αρχή της συνεργασίας μας. Ετσι εγκαινιάσθηκε το θέατρο στο Ακόντισμα στις 9 Ιουλίου 1983.
Έτσι ιδρύθηκε το Φεστιβάλ Ακοντίσματος και το “Ήλιος και Πέτρα”.
Έτσι πέρασαν 45 χρόνια ζωής της Στέγης Πολιτισμού Νέας Καρβάλης (1981-2026). Κάνοντας έργα και κατακτώντας θεσμούς.
Για αυτά θα μιλήσουμε σε επόμενη επετειακή γραφή γιατί οφείλουμε να γνωρίζουμε τι έγινε και πως έγινε ,στον τόπο μας.
Η πολιτιστική παρέμβαση της Στέγης Πολιτισμού Νέας Καρβάλης ήταν το 1981 ήρεμη επανάσταση για τα δεδομένα της επαρχίας. Είναι έργα και θεσμοί που κανείς δεν θα έμπαινε στον κόπο να δημιουργήσει σε έναν τόπο μικρό εδώ αλλά με τόσο σπουδαίο Ιστορικό παρελθόν στην Καππαδοκία. Εδώ στην ανατολική πλευρά της Καβάλας-θα με θυμηθείτε μια μέρα, η Σκαπτή Ύλη του Θουκυδίδη είναι εδώ, η πόλη λιμάνι πριν τη Νέα πόλη είναι εδώ-με ξεχασμένη την Ιστορία του λαού από τα βάθη της Ανατολής, με την προσφυγιά του 1924 να έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της, με την ανεξέλεγκτη εγκατάσταση των βιομηχανιών και την περιβαλλοντολογική υποβάθμιση που κάποιοι καταδίκασαν την περιοχή.
Το Όραμα για δημιουργία ήταν η μόνη διέξοδος.
Ένας σύλλογος, μια χούφτα ανθρώποι, μια παρέα, κατορθώνει το ακατόρθωτο και παλεύει 45 χρόνια σε πείσμα των καιρών.
Σήμερα… Υπάρχουν άνθρωποι να συγκινηθούν; ή τα διαγράφουν εύκολα όλα, «για να κοιμόμαστε ήσυχοι;».
Το Θέατρο στο Ακόντισμα είναι το πρώτο έργο που δημιούργησε αυτή η καταληκτική παρέα της Στέγης Πολιτισμού Νέας Καρβάλης.
Στη συνέχεια κυλώντας ο χρόνος διαπιστώσαμε ότι:
Η όμορφη πόλη μας, η Καβάλα, έχει Ιστορία. Αυτή η Ιστορία δεν αρχίζει από τις Καμάρες ούτε τελειώνει στο Φάληρο.
Η Καβάλα από τα αρχαία χρόνια, θέλει ή δεν θέλει, τολμά ή δεν τολμά, ασχολείται ή δεν ασχολείται, με ή χωρίς εμάς παρόντες, αρχίζει από το Ακόντισμα και τελειώνει στους Φιλίππους».
