Nέα δεδομένα για την αξιοποίηση ακινήτων και την προστασία του ιστορικού κτιριακού αποθέματος δημιουργεί ο σχεδιασμός των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), στον οποίο περιλαμβάνονται περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026 για την πρώτη δέσμη πολεοδομικών μελετών, στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται οι Δημοτικές Ενότητες Καβάλας, Φιλίππων και Χρυσούπολης.
Ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την αξιοποίηση δικαιωμάτων δόμησης που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε ορισμένα ακίνητα. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν τα διατηρητέα κτίρια, στα οποία επιβάλλονται περιορισμοί για λόγους προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ο ιδιοκτήτης ενός τέτοιου ακινήτου ενδέχεται να διαθέτει δικαιώματα δόμησης τα οποία αδυνατεί να αξιοποιήσει λόγω του προστατευτικού καθεστώτος.
Μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας, τα δικαιώματα αυτά μπορούν να μεταφερθούν σε άλλο ακίνητο, το οποίο βρίσκεται εντός εγκεκριμένης Ζώνης Υποδοχής Συντελεστή.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι μελέτες καθορισμού ΖΥΣ εκπονούνται συνολικά σε 83 δημοτικές ενότητες της χώρας. Η Καβάλα διαθέτει σημαντικό αριθμό ιστορικών κτιρίων, με τις παλιές καπναποθήκες να αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής και οικονομικής ιστορίας της. Η διατήρηση και επανάχρηση αυτού του κτιριακού αποθέματος συνδέεται με σημαντικές τεχνικές, οικονομικές και πολεοδομικές προκλήσεις.
Η δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης μπορεί να αποτελέσει ένα πρόσθετο εργαλείο για την αξιοποίηση δικαιωμάτων που παραμένουν ανενεργά εξαιτίας περιορισμών προστασίας. Ωστόσο, η εφαρμογή του θεσμού εξαρτάται από το καθεστώς κάθε ακινήτου και από την τελική θεσμοθέτηση των περιοχών υποδοχής.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος διευκρινίζει ότι η επιλογή των ζωνών γίνεται με ειδικά πολεοδομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Εξετάζονται, μεταξύ άλλων, η υφιστάμενη πυκνότητα δόμησης, οι χρήσεις γης, η δυνατότητα εξυπηρέτησης από το οδικό δίκτυο και η επάρκεια κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Στόχος είναι να προσδιοριστούν περιοχές που μπορούν να δεχθούν πρόσθετη δόμηση χωρίς να επιδεινωθούν οι συνθήκες διαβίωσης.
Aπό την επίσημη ενημέρωση προκύπτει ότι οι μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη και το Υπουργείο ενθαρρύνει τη συμμετοχή πολιτών και φορέων. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τεκμηριωμένες απόψεις και προτάσεις στη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος. Για τον σκοπό αυτό λειτουργεί η ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected]. Το Υπουργείο διαθέτει επίσης γραμμή υποστήριξης στον αριθμό 2131515478.
Οι παρατηρήσεις που θα συγκεντρωθούν προβλέπεται να αξιολογηθούν από τους αναδόχους μελετητές. Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.