Του Κωστή Σιμιτσή
Πριν από λίγα χρόνια με επισκέφθηκε στο γραφείο μου ένας συμπολίτης μας. Ήταν πολύ θυμωμένος. Με κατηγορούσε πως λιγόστεψα την περιουσία του επειδή μειώθηκαν οι συντελεστές δόμησης με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του 2013. Έχασε έτσι έναν ή δυο ορόφους στην πολυώροφη οικοδομή που σχεδίαζε να χτίσει σε παραδοσιακή γειτονιά της πόλης μας.
Όλη η Ελλάδα χτίστηκε με αυτή τη νοοτροπία τις δεκαετίες ΄70, ΄80 και ‘90. Κάθε τετραγωνικό μέτρο αξιοποιήθηκε και οι κυβερνήσεις επέτρεψαν στους ιδιοκτήτες να μετατρέψουν αυθαίρετα τις πιλοτές και τα γκαράζ σε διαμερίσματα και να επιδιώκουν ολοένα και πιο ευνοϊκούς όρους δόμησης καθ’ ύψος και οριζοντίως, πολλές φορές και σε βάρος των κοινοχρήστων χώρων. Οι δρόμοι παρέμειναν στενοί, η πολεοδομική επέκταση καθυστέρησε δεκαετίες, όπως συνέβη εδώ με το Περιγιάλι. Το κέντρο της πόλης μας, χτισμένο σε μεγάλο βαθμό πάνω στα ίχνη της τελευταίας οθωμανικής περιόδου, ασφυκτιά δεχόμενο μια τεράστια ποικιλία από δραστηριότητες.
Αν στους παράγοντες αυτούς προσθέσουμε τη μορφολογία του εδάφους και το μακρόστενο σχήμα της πόλης, μπορούμε εύκολα να αντιληφθούμε για ποιο λόγο το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην πόλη μας είναι ιδιαίτερα έντονο και δυσεπίλυτο. Έχει δημιουργηθεί από ένα πλήθος ετερόκλητων παραγόντων και η αντιμετώπισή του μπορεί να στηριχθεί σε σύνθετες και όχι απλοϊκές προτάσεις, που πρέπει να υιοθετηθούν από το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Αφορμή για τις σκέψεις αυτές ήταν ένα μικρό σημείωμα του Χρήστου Αρβανιτόπουλου στην «Πρωινή» για τα δημόσια πάρκινγκ και οι αντιδράσεις που προκάλεσε. Την ώρα που έγραφα το δικό μου σημείωμα τα σχόλια κάτω από την ανάρτηση του Χρήστου στην «Πρωινή» ήταν 70 και τα θετικά δεν ξεπερνούσαν τα 5. Όλα τα άλλα κατηγορούν τους πάντες και απαιτούν εδώ και τώρα περισσότερα πάρκινγκ στο κέντρο της Καβάλας, κάποιοι μάλιστα θεωρούν πως έπρεπε να υπάρχουν και χώροι για δωρεάν στάθμευση των αυτοκινήτων μας «στην αγορά».
Οι περισσότεροι σχολιαστές δεν είναι «χτεσινοί». Εντούτοις εκφράζουν απόψεις λες και ήρθαν ξαφνικά από πολύ μακριά. Κάποιοι απαιτούν τη μετατροπή των καπναποθηκών (ή άλλων ιδιωτικών χώρων) σε πάρκινγκ, ενώ είναι γνωστό στους πάντες πως όχι μόνο αποτελούν ιδιωτικές ιδιοκτησίες αλλά έχουν κηρυχθεί διατηρητέες. Άλλοι προτείνουν τη μετατροπή του ΙΚΑ ή της «Ροδόπης» σε πολυώροφα πάρκινγκ, δηλαδή να φλομώσουμε το κέντρο της πόλης με ψηλά κτίρια και να προσθέσουμε επιπλέον κυκλοφοριακή συμφόρηση με χιλιάδες αυτοκίνητα που θα αναζητούν ταυτόχρονα θέση στους χώρους αυτούς. Και κανείς δεν προσπαθεί να κάνει μια πρόχειρη έστω εκτίμηση του κόστους όλων αυτών των επενδύσεων. Επίσης, κανείς δε θυμάται την προσπάθεια να καθιερωθεί η διαμπερής κυκλοφορία των αστικών λεωφορείων (επί Στ. Εριφυλλίδη) ή η δωρεάν χρήση των λεωφορείων από τους εργαζόμενους και τους επαγγελματίες τις πρωινές ώρες (επί Κ. Σιμιτσή), δυο πρωτοβουλίες στις οποίες δεν ανταποκρίθηκαν οι Καβαλιώτες παρά την αδρή χρηματοδότηση από τον Δήμο.
Στην ατομικιστική δημοκρατία των κοινωνικών δικτύων ο λόγος είναι ελεύθερος και οι απόψεις διακινούνται έχοντας ίση βαρύτητα, όποιο και αν είναι το έρεισμα της λογικής τους. Καμιά φορά είναι και χρήσιμες, όταν αποκαλύπτουν νοοτροπίες, εδραιωμένες συνήθειες, στερεότυπα. Όμως τα δημόσια προβλήματα δε λύνονται έτσι. Απαιτείται σοβαρή μελέτη, εξέταση και υιοθέτηση βασικών και εναλλακτικών λύσεων, ευρεία ενημέρωση και αποδοχή των προτάσεων από το κοινωνικό σύνολο.
Η απόφαση του Δήμου Καβάλας να εκπονήσει «ολιστική» κυκλοφοριακή μελέτη για το σύνολο της πόλης μας σίγουρα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Στο μεταξύ όμως μπορούν να προταθούν προσωρινές λύσεις από τους αρμόδιους φορείς, Τροχαία, ΤΕΕ ΑΜ, ΚΤΕΛ, Επιμελητήρια κλπ.
*Ο Κωστής Σιμιτσής είναι δικηγόρος και πρώην Δήμαρχος Καβάλας