Οι διερχόμενοι από το Ναυτικό Μουσείο του Δήμου Καβάλας μπορούν να διαπιστώσουν ότι την είσοδό του κοσμεί η ψηφιδωτή μορφή ενός δελφινιού. Οι μαίανδροι, οι κυματισμοί και η αποτύπωση του «οφθαλμού», θυμίζουν αναπαραστάσεις από την αρχαιοελληνική παράδοση και υποδηλώνουν το μεράκι του δημιουργού, που υπογράφει το έργο μυστηριωδώς ως… «Ζ».
Στην προσπάθεια να ταυτοποιηθεί ο δημιουργός του έργου, διαπίστωσα ότι στο νεοκλασικό κτίριο της πλατείας Μακέδου (τμήμα αδειών διαμονής Καβάλας) έχει τοποθετηθεί επιτοίχια βοτσαλωτό ψηφιδωτό ενός ταλαντούχου ψηφιδογράφου, ο οποίος υπογράφει ως «ΖΑΧΟΣ».
Μετά αυτά τα στοιχεία λοιπόν και με τη βοήθεια του διαδικτύου, διασταυρώθηκαν οι υπογραφές των δύο έργων και κατέληξα με ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι δημιουργός τους είναι ο Ζάχος Κοτζαμανίδης.
Ο αυτοδίδακτος καλλιτέχνης ζει, ζωγραφίζει και ψηφοθετεί στην Καβάλα, όπου διατηρεί το ατελιέ του. Το σχέδιό του είναι αυθόρμητο και πηγαίο και η έμπνευσή του έρχεται από την ελληνική παράδοση και την Αναγέννηση.
Εκεί όμως που πραγματικά ξεχωρίζει ο δημιουργός είναι στην τέχνη του ψηφιδωτού. Η «σιδερωμένη» προοπτική των έργων του ταιριάζει απόλυτα με τη συγκεκριμένη τεχνοτροπία. Το κεραμικό πλακάκι ή το –πιο απαιτητικό– βότσαλο μετουσιώνονται στα χέρια του σε απεικονίσεις, όπου διακρίνουμε φωτοσκίαση, δραματικότητα των μορφών και έντονη διακοσμητικότητα.
Πέραν του δελφινιού στο Ναυτικό Μουσείο, το οποίο είχε αρχικά τοποθετηθεί, όπως με πληροφόρησε ο ίδιος, σε σχολείο των Κρηνίδων, έργα έχουν δωρηθεί από τον ίδιο και κοσμούν και πολλά άλλα δημόσια κτίρια της Καβάλας, όπως για παράδειγμα το Μουσείο Καπνού, η αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας και η πρώην Νομαρχία.
Αυτή την περίοδο και μέχρι τις 3 Σεπτεμβρίου 2026 ο καλλιτέχνης εκθέτει τη δουλειά του στο Té Arts (πλατεία Καραολή). Ψηφιδωτά, ζωγραφική και μικτές τεχνικές δίνουν στον επισκέπτη την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τα έργα του Ζάχου Κοτζαμανίδη.
Μετά λοιπόν από όλα αυτά ευελπιστώ πως πλέον ο καλλιτέχνης θα πάψει να αποτελεί τον μυστηριώδη «Ζ» του Ναυτικού Μουσείου της πόλης μας και θα αναγνωριστεί από όλους μας, όπως άλλωστε του αξίζει.
