Οι άγνωστοι «Γλάροι» του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και η ιστορία που κρύβουν

Ποιος ήταν ο Αντώνης Καραχάλιος και γιατί το έργο του που κοσμεί την είσοδο του νεοκλασικού της οδού Φιλίππου αποτελεί ένα ξεχωριστό κομμάτι της δημόσιας καλλιτεχνικής κληρονομιάς της Καβάλας


 

Του Σεραφείμ Σανσαρίδη

 


Τον τελευταίο καιρό το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας βρίσκεται στην επικαιρότητα και όχι μόνον λόγω του Φεστιβάλ Φιλίππων. Προσωπικά, επέλεξα να ασχοληθώ μαζί του μέσα από ένα γλυπτό, για την ύπαρξη του οποίου με πληροφόρησε ο Κώστας Παπακοσμάς.

Στο νεοκλασικό κτίριο της οδού Φιλίππου, όπου στεγάζονται η Φιλαρμονική ορχήστρα και το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο της Καβάλας έχει τοποθετηθεί επιτοίχια ένα ανάγλυφο έργο.

Το νεοκλασικό κτίριο επί της οδού Φιλίππου στην Καβάλα

Η σύνθεση αναπαριστά ένα σμήνος γλάρων, οι οποίοι συμπλέκονται και παρόλο που αποδίδονται ανάγλυφα σε έναν ενιαίο υλικό φορέα, επιτυχώς δίνουν την αίσθηση της πτήσης και της κίνησης.

Η ανάγλυφη σύνθεση στο κτίριο της οδού Φιλίππου

Ο γλύπτης που επέλεξε τη μέθοδο της αφαίρεσης και της γεωμετρικής, σχεδόν κυβιστικής, προσέγγισης των μορφών, μας χάρισε μία εικόνα που αξίζει την προσοχή μας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρώτη μορφή από αριστερά. Η προεξοχή του «ράμφους» της λειτουργεί σαν σημείο εκκίνησης για το πέρασμα του ματιού στις υπόλοιπες μορφές και τους διαφορετικούς οριζόντιους άξονες, που χρησιμοποιούν, ώστε να δημιουργήσει ο καλλιτέχνης την αίσθηση του πετάγματος και του ταξιδιού.

Λεπτομέρεια της ανάγλυφης σύνθεσης

Στην κάτω αριστερή γωνία του έργου έχει τεθεί η υπογραφή του δημιουργού, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον Αντώνη Καραχάλιο, που γεννήθηκε στα Ψαχνά Ευβοίας το έτος 1919.

Η υπογραφή «Α. Καραχάλιος» στο έργο

Ο καλλιτέχνης Αντώνης Καραχάλιος δραστηριοποιήθηκε στη ζωγραφική και τη γλυπτική. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα δίπλα στον –γνωστό μας από το άγαλμα του Μοχάμετ Άλι στη χερσόνησο της Παναγίας– Κώστα Δημητριάδη και στον Μιχάλη Τόμπρο, ενώ στη συνέχεια σπούδασε με υποτροφία στο Παρίσι.

Ο Αντώνης Καραχάλιος (1919-2009)

Το έργο του Καραχάλιου είναι κυρίως ρεαλιστικό. Σε συνθέσεις όμως, όπως αυτή της Καβάλας, γίνεται πιο αφαιρετικό. Ο καλλιτέχνης ασχολήθηκε και με την ανθρώπινη μορφή (βλ. προτομή Γιάννη Σκαρίμπα), είχε όμως ιδιαίτερη ικανότητα στην απόδοση ζώων (ζωοπλάστης).

Α. Καραχάλιου, Ταύρος, 1970

Α. Καραχάλιου, προτομή Γιάννη ΣκαρίμπαΤο τοποθετημένο ανάγλυφό στο ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας το έτος 1986, σύμφωνα με την επιγραφή που έχει τεθεί κάτω από αυτό, απασχόλησε ιδιαίτερα τον δημιουργό. Την ίδια σύνθεση δουλεμένη σε μέταλλο συναντούμε και σε άλλο έργο του καλλιτέχνη με τις μορφές πλέον να μην συμπλέκονται σε ένα ενιαίο υλικό φορέα. Ελεύθερες φαίνεται να κινούνται παρά το μεταλλικό τους σώμα. Όπως ελεύθερο θα έπρεπε να κινείται και το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας.

Α. Καραχάλιου, Οι γλάροι