Θεολόγος Μηνιάδης: Ο «Άγιος των Κορυφών» και το μνημείο στην ομώνυμη πλατεία του χωριού της Καβάλας [φωτογραφίες]

Η εν πολλοίς άγνωστη ιστορία του εκπαιδευτικού που άφησε εποχή και παρακαταθήκη με το παράδειγμα του βίου του


 

Του Σεραφείμ Σανσαρίδη

 


Αν επισκεφτεί κανείς τον μικρό και ορεινό (υψόμετρο 800μ.) οικισμό των Κορυφών Καβάλας, θα διαπιστώσει ότι στην πλατεία του υπάρχουν δύο μνημεία: το ένα εξ αυτών αναφέρεται στους σφαγιασθέντες κατοίκους του χωριού από τα στρατεύματα κατοχής στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το δεύτερο, το οποίο μάλιστα βρίσκεται σε ιδιαίτερα περίοπτη θέση δεν είναι αφιερωμένο σε κάποιον τοπικό άρχοντα, αλλά έχει αφιερωθεί σε έναν «απλό» εκπαιδευτικό και μάλιστα έχει τοποθετηθεί σε μία πλατεία που φέρει το όνομα του.

Άποψη της πλατείας Μηνιάδη στις Κορυφές Καβάλας με το μνημείο στα δεξιά.

Το συγκεκριμένο μνημείο πρόκειται για αναθηματική, μαρμάρινη, τετραεδρική στήλη τοποθετημένη σε βαθμιδωτή βάση, κατασκευασμένη από υπόλευκο μάρμαρο, η οποία καταλήγει στην κορυφή της σε μία υπόλευκη πυραμίδα μικρών διαστάσεων.

Στη βάση του μνημείου έχει χαραχθεί: «ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΜΗΝΙΑΔΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΧΘΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΜΟΝΟΘΕΣΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ»,  ενώ πάνω από τη βάση υφίσταται το ανάγλυφο ενός ανοιχτού βιβλίου. Όπισθεν της κατασκευασμένης επίσης από μάρμαρο Καβάλας, πλην όμως γκριζωπής, ορθογώνιας βάσης στήριξης του μνημείου υφίσταται εγχάρακτη αναγραφή: «ΔΑΠΑΝΑΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ».

Το μνημείο του Θεολόγου Μηνιάδη στις Κορυφές σήμερα

Από εφημερίδες της εποχής μαθαίνουμε ότι τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 20 Μαΐου 1962 (βλ. ΘΑΡΡΟΣ [Δράμα], 22.06.1962, σελ. 1, 4) παρουσία πλήθους κόσμου και επισήμων, ενώ από τις φωτογραφίες των άρθρων της εποχής προκύπτει ότι το εγχάρακτο βιβλίο που βρίσκεται πάνω από τη βάση της αναθηματικής στήλης, έφερε αναγραφές που με τον καιρό έχουν σβηστεί.

Το μνημείο του Θεολόγου Μηνιάδη κατά τα αποκαλυπτήρια

Προκειμένου να τοποθετηθεί το μνημείο στην ομώνυμη πλατεία των Κορυφών, ο χώρος επανασχεδιάστηκε από τον Μηχανικό Χρ. Μπάτση, χαράχθηκαν εκ νέου οι οδοί πέριξ της πλατείας και κατόπιν εκτελέστηκαν οι εργασίες ανέγερσής του, αφού ολοκληρώθηκαν τα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης του οικισμού. Εύλογα μετά ταύτα λοιπόν διερωτάται ο αναγνώστης: γιατί άραγε ένας δάσκαλος να τύχει τέτοιων και τόσων τιμών από τους κατοίκους των Κορυφών;

Απάντηση στο ερώτημα αυτό δίνει η ίδια η ζωή του αείμνηστου Θεολόγου Μηνιάδη, αλλά και οι αναμνήσεις για το πρόσωπό του, οι οποίες μας μεταφέρονται από βιώματα μαθητών του.

Ο «Άγιος» δάσκαλος Θεολόγος Μηνιάδης

Ο Θεολόγος Μηνιάδης γεννήθηκε το έτος 1873 στη σφύζουσα από ελληνισμό Καππαδοκία. Σπούδασε στη σχολή του Ζιντζίντερε της Καισάρειας και μετά το 1922 εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Καβάλας. Το έτος 1923 διορίστηκε ως διδάσκαλος στους Φιλίππους και εν συνεχεία μετατέθηκε στις Κορυφές Καβάλας. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ως δάσκαλος στον οικισμό και απεβίωσε τον Φεβρουάριο του έτους 1938 επί τω έργω.

Για τη σημαντικότητα αυτού του έργου, αρκεί να υπογραμμίσω ότι με πρωτοβουλία και έξοδά του, ορμώμενος από το Μονοθέσιο Σχολείο Κορυφών, σπούδασε ιατρική στην Αθήνα ο Καβαλιώτης Χρήστος Τσοτσόπουλος, ενώ η μαθήτριά του, κάτοικος τότε Κορυφών, Μαρούλα Τασίκα ανέφερε ότι πάντοτε μοίραζε τον μισθό του σε όποιον συγχωριανό είχε ανάγκη (βλ. Παρτσαλίδης Κ. εις Εβδόμη [Καβάλα], 23.02.2013, σελ. 20).

Η περιβολή του ήταν λιτή και η ζωή του ασκητική, ιδίως όμως βοηθούσε και στήριζε με ανιδιοτέλεια προσφέροντας το σύνολο των χρημάτων που έπαιρνε στο σχολείο, εντός του οποίου κατοικούσε, και στους μαθητές. Ο ιατρός καρδιολόγος και επίσης μαθητής του Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης είχε γράψει στο βιβλίο του για τον Μηνιάδη με τίτλο «Ο ΑΓΙΟΣ ΤΩΝ ΚΟΡΥΦΩΝ» (βλ. Χαραλαμπίδης Χ., Ο Άγιος των Κορυφών από την Καππαδοκία της Μικράς Ασίας, Αθήνα 186,  σελ. 18) ότι:

«Από την ημέρα που πάτησε το πόδι του στο χωριό ο Θεολόγος, οι γονείς δε φρόντισαν ποτέ για τα βιβλία ή τα τετράδια των παιδιών τους. Ο Θεολόγος είπε μια μέρα στα παιδιά: Βιβλία, τετράδια, μολύβια ή οτιδήποτε άλλο θα σας τα δίνει το Σχολείο. Εσείς να φροντίσετε να είστε επιμελείς και καλοί μαθητές. Σε λίγες μέρες ήρθαν καινούργια δέματα από βιβλία, τετράδια και μοιράστηκαν στα παιδιά. Από τότε δεν τους έλειπε τίποτε».

Μία πλατεία, λοιπόν, και ένα μνημείο ενός δασκάλου σε ένα μικρό χωριό της Καβάλας είναι δυνατόν να αναπτερώσει την ελπίδα και την πίστη μας στη δημόσια εκπαίδευση, η οποία τόσο δοκιμάζεται τον τελευταίο καιρό, ιδιαίτερα μάλιστα αν λάβουμε υπόψιν ότι η παρακαταθήκη που άφησε ο συγκεκριμένος εκπαιδευτικός φτάνει ως τις μέρες μας.

Δεν είναι καθόλου τυχαία, θεωρώ, όλα όσα γίνονται τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές στις Κορυφές: απογραφή άδειων σπιτιών και κίνητρα για να κατοικηθούν πάλι, επαναλειτουργία του καφενείου του χωριού, επιχείρηση ιδιωτικής εστίασης, προβεβλημένη μάλιστα πανελλαδικά πρόσφατα και ένας πρόεδρος τοπικής κοινότητας (Σίμος Τσοτσόπουλος) που πασχίζει για το καλό του τόπου του και την άνθιση του χωριού του.

Οι προαναφερόμενες πρωτοβουλίες είναι τα βλαστάρια του σπόρου που φύτευσε στον τόπο ο Θεολόγος Μηνιάδης στις αρχές του 20ού αιώνα και εξηγούν τον λόγο που οι κάτοικοι των Κορυφών τον θυμούνται και τον τιμούν μέχρι σήμερα. Το παράδειγμα ενός τέτοιου εκπαιδευτικού ας σταθεί φωτεινό λίκνο και πρότυπο όχι μόνον για την Καβάλα, αλλά και για την υπόλοιπη Ελλάδα.