Ντίνος Χριστιανόπουλος: 95 χρόνια από τη γέννησή του

In Memoriam


 

Του Σεραφείμ Σανσαρίδη

 


Σαν σήμερα, 20 Μαρτίου του 1931 γεννιέται στη Θεσσαλονίκη ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος. Μοναχοπαίδι προσφύγων από τη Μικρά Ασία, κατά τη διάρκεια της Κατοχής λίγο έλειψε να χάσει τη ζωή του απο ασιτία. Για να επιβιώσει οργανώθηκε στα κατηχητικά της Εκκλησίας από τα οποία εκδιώχθηκε κακήν κακώς όταν ανέπτυξε το (τολμηρό) ποιητικό του έργο.

Το ψευδώνυμο Χριστιανόπουλος, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος, το χρησιμοποίησε για να συνεργαστεί με λογοτεχνικό περιοδικό της εποχής και έκτοτε το υιοθέτησε μόνιμα. Το υποκοριστικό Ντίνος ήταν συνώνυμο της ποιητικής και εν γένει συγγραφικής του ιδιότητας, καθώς ο ερωτικός και κοινωνικός του περίγυρος τον ήξερε ως Λάκη.

Ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος νέος, εργαζόμενος στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος υπήρξε ένας σπουδαίος πνευματικός άνθρωπος, ο οποίος μας έχει κληροδοτήσει, πέραν από τα ποιήματά του, πλήθος μελετών, δοκιμίων και πεζογραφημάτων, αλλά και ένα πλούσιο αρχείο, το οποίο δωρήθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη, πλουτίζοντας με αυτόν τον τρόπο την πνευματική ζωή του τόπου μας.

Η λογοτεχνία, η ζωγραφική, η μουσική, η χαρακτική, η φωτογραφία και γενικότερα όλες οι τέχνες υπήρξαν το πάθος του, ενώ έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη για το ρεμπέτικο τραγούδι και ιδιαίτερα για το Βασίλη Τσιτσάνη, το έργο του οποίου έχει επεξεργαστεί εκτενώς και εμπεριστατωμένα.

Δεν έφυγε ποτέ από τη Θεσσαλονίκη, αν και τα πρώτα χρόνια της ζωής του ένιωθε ξένος μέσα στην ίδια του την πόλη λόγω της προσφυγικής του καταγωγής. Τελείωσε με άριστα τη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ και παρόλο που με τις άριστες ακαδημαϊκές επιδόσεις θα μπορούσε να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα ή τουλάχιστον να διοριστεί ως δάσκαλος Μέσης Εκπαίδευσης, παρέμεινε πιστός στη Μούσα του και την ελευθερία που απαιτούσε η ζωή, που συνειδητά επέλεξε και έμεινε εκτός εκπαίδευσης. Δούλεψε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης απ’ όπου έφυγε, όπως φημολογείται, λόγω ανοικτής διαμάχης που άνοιξε με τον συμπατριώτη μας Βασίλη Βασιλικό, με τον οποίο συμφιλιώθηκε (ατύπως) στο τέλος, στη δύση του βίου του.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος και η παρέα του Τσιτσάνη στην εκπομπή «Άξιον Εστί» του Βασίλη Βασιλικού στην ΕΡΤ3

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος ήταν ένας ιδιόρρυθμος (ο πιο επιεικής χαρακτηρισμός που μπορώ να σκεφτώ) άνθρωπος, πλην όμως υπήρξε αδιαμφισβήτητα ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Η μικρή πινακοθήκη Διαγώνιος, οι εκδόσεις της Διαγωνίου, το περιοδικό Διαγώνιος και η εν γένει δραστηριότητά του μετέθεσαν (έστω για λίγο) το πνευματικό ενδιαφέρον στον Βορρά της χώρας μας, ενώ ονόματα όπως ο Γιώργος Ιωάννου, ο Ηλίας Πετρόπουλος, ο Κάρολος Τσίζεκ, ο Περικλής Σφυρίδης, ο Θωμάς Κοροβίνης και άλλοι τόσοι σπουδαίοι πνευματικοί άνθρωποι υπήρξαν συνεργάτες του και εκκολάφθηκαν μέσα στο πνευματικό υπόβαθρο, που δημιούργησε με προσωπικές θυσίες στη νύμφη του Θερμαϊκού.

Σε μία εποχή που οι κοινωνικές συμβάσεις ήταν ο κανόνας, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος παραδέχτηκε ανοιχτά την ομοφυλοφιλία του και ταρακούνησε τα λιμνάζοντα ύδατα της επαρχίας και της (τότε;) συντηρητικής κοινωνίας. Έγραψε τολμηρά έργα, τα οποία αφορούσαν τον κόσμο του περιθωρίου, αναφερόμενος σε ιερόδουλες, τρανσέξουαλ, αλλά και άτομα άλλων θρησκειών, αναδεικνύοντας, κατά την άποψή μου, την καθολικότητα των παθών της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος σε μεγαλύτερη ηλικία

Σπουδαίες ήταν επίσης οι σχέσεις που διατηρούσε ο Χριστιανόπουλος με την πόλη της Καβάλας, καθώς παραδεχόταν ως ποιητή (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) τον Ιωάννη Κωνσταντινίδη, διατηρούσε σχέσεις με τον Νικόλαο Ροδομέτωφ και το Ιστορικό & Λογοτεχνικό Αρχείο Καβάλας απ’ όπου εξέδωσε το βιβλίο Ελληνικές εκδόσεις μακεδονικών πόλεων πλην Θεσσαλονίκης επί Τουρκοκρατίας 1759-1913, ενώ οι επαφές του με πνευματικούς ανθρώπους της πόλης δεν έλειπαν.

Ο όρος sui generis ταιριάζει απόλυτα στον σημαντικό αυτό δημιουργό, ο οποίος από την πρώτη του ποιητική συλλογή, την περίφημη Εποχή των ισχνών αγελάδων, έως και την τελευταία του Παράξενο, πού βρίσκει το κουράγιο κι ανθίζει, κατόρθωσε να ενώσει με ζωντανό τρόπο την εποχή και την παράδοση του Καβάφη με την εποχή μας, μεταπλάθοντας την με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον διέκριναν.

Η ποιητική συλλογή «Εποχή των ισχνών αγελάδων», στολισμένη με ζωγραφιά του Καρόλου Τσίζεκ

Μπορεί ο Ντίνος Χριστιανόπουλος να έφυγε στις 11 Αυγούστου του έτους 2020, όμως η εξομολογητική διάθεση, η σκωπτικότητα και υπέροχη εκφραστικότητά των ποιημάτων του, καθώς και η επιστημονική επάρκεια και τεκμηρίωση του έργου του ήταν απαράμιλλη και φέρνει την ανάσα του ζωντανή μέχρι τις μέρες μας να στολίζει τους τοίχους της πόλης μας:

Ποίημα του Ντίνου Χριστανόπουλο στον πλαϊνό τοίχο της Δημοτικής Καπναποθήκς Καβάλας